News

Sağlıklı Mama Ekosistemi Kito sponsorluğunda gerçekleşen VetSummit 2025: Veteriner Klinik Bilimlerde Yeni Ufuklar kapsamında gerçekleştirilen “Dr. Veteriner Hekim Onur İskefli/Dilate Kardiyomiyopati” oturumundan öne çıkanları bu blog yazısında sizler için derledik. Hocamıza sunumu için teşekkür ederiz. Köpeklerde Dilate Kardiyomiyopati (DKM) Sessizce İlerler, Bir Gün Ani Bayılmayla Ortaya Çıkabilir Bazı hastalıklar vardır; dışarıdan bakıldığında “birden bire oldu” gibi görünür. Oysa aslında aylar, hatta yıllar boyunca yavaş yavaş ilerlemiştir. Köpeklerde dilate kardiyomiyopati (DKM) tam olarak böyle bir hastalıktır. Genellikle büyük ve orta ırk köpeklerde görülür ve uzun süre hiçbir belirti vermeyebilir. Ancak bir gün köpek aniden bayılabilir, hızlı nefes almaya başlayabilir ya da çabuk yorulabilir. İşte o noktada hastalık artık ileri bir aşamaya geçmiş olabilir. DKM uzun yıllar sadece genetik bir hastalık olarak düşünülüyordu. Ancak artık biliyoruz ki tablo sadece kalıtımla ilgili değildir. Beslenme şekli, bazı ilaçlar ve başka hastalıklar da DKM gelişimine katkıda bulunabilir. 1. DKM Nedir? Kalbin Gücünü Kaybetmesi DKM bir kalp kası hastalığıdır. Bu hastalıkta: Kalbin iç boşlukları büyür. Kalp duvarları incelir. Kalbin kanı pompalama gücü azalır. Yani kalp hacim olarak büyür ama güç olarak zayıflar. Daha büyük görünür, ama daha az etkili çalışır. 2. Neden Oluşur? Sadece Genetik Değil Genetik Yatkınlık Doberman ve Boxer gibi bazı ırklar daha risklidir. Bu ırklarda hastalık daha sık görülür. Ancak genetik tek sebep değildir. Beslenmeye Bağlı Nedenler Taurin Eksikliği Taurin, kalp kası için önemli bir amino asittir. Eksikliği kalp kasının zayıflamasına neden olabilir. Karnitin Eksikliği Özellikle bazı spaniel ırklarında kalp kası sorunlarına yol açabilir. Uzun Süre Tahılsız Mama Kullanımı Bazı tahılsız mamalarda bitkisel protein oranı yüksektir. Bu durum zamanla taurin dengesini etkileyebilir. Irk yatkınlığı olmasa bile uzun süreli yanlış beslenme kalp kasını zayıflatabilir. İlaçlar ve Diğer Hastalıklar Bazı kemoterapi ilaçları kalp kasına zarar verebilir. Hormon hastalıkları (örneğin böbrek üstü bezi hastalıkları) kalbi uzun vadede yıpratabilir. Özetle DKM bazen kalıtsaldır, bazen yanlış beslenmenin sonucudur, bazen de başka bir hastalığın etkisiyle gelişir. 3. Hastalık İki Dönemden Geçer 1️⃣ Belirti Vermeyen (Gizli) Dönem Bu dönemde köpek tamamen normal görünür. Hiçbir şikâyet yoktur. Ancak kalp kası yavaş yavaş zayıflamaya başlamış olabilir. Bu yüzden riskli ırklarda düzenli kalp kontrolü çok önemlidir. 2️⃣ Belirti Veren Dönem Artık hastalık dışarıdan fark edilir hale gelir. Şu belirtiler görülebilir: Çabuk yorulma Nefes nefese kalma Öksürük  Karında sıvı birikmesi Aniden bayılma Buradaki “bayılma” (tıbbi adıyla senkop), beynin kısa süreli kan akımı azalması nedeniyle hayvanın birkaç saniyeliğine bilincini kaybetmesidir. Genellikle hızla toparlar ama bu durum ciddi kalp ritim bozukluklarının işareti olabilir. Önemli klinik refleks: Ani bayılma varsa mutlaka EKG çekilmelidir. 4. DKM’de Hangi Belirtiler Görülür? Sol Taraflı Kalp Yetmezliği Belirtileri Hızlı nefes alma Egzersiz intoleransı Bazen öksürük Sağ Taraf da Etkilenirse Karında sıvı birikmesi (asites) En Tehlikeli Durum: Ritim Bozuklukları Kalp düzensiz atmaya başlayabilir. Bu ritim bozuklukları bazen ani bayılmaya, hatta ani ölüme yol açabilir. 5. Öksürük Her Zaman Akciğer Ödemi Demek Değildir Kalp hastası her zaman öksürmez. Kalbe bağlı öksürük genellikle kalbin büyüyüp bronşlara baskı yapmasıyla olur. Akciğerlerde sıvı birikmesi varsa (akciğer ödemi), köpek ciddi nefes darlığı yaşayabilir ama her zaman öksürmeyebilir. Bu nedenle: Öksürük yok diye kalp hastalığını dışlamamak gerekir. Öksürük var diye de hemen akciğer ödemi dememek gerekir. 6. Tanı Nasıl Konur? Fizik Muayene Her şey dikkatli bir klinik muayene ile başlar. EKG Kalp ritmini değerlendirir. Özellikle ani bayılma yaşayan hastalarda hayati önemdedir. Röntgen Kalp büyümüş mü, akciğerde sıvı var mı gösterir. Ekokardiyografi (Kalp Ultrasonu) DKM tanısını netleştiren en önemli yöntemdir. Kalbin büyüklüğü ve pompalama gücü burada ölçülür. 7. Tedavi Nasıl Planlanır? Tedavi hastalığın evresine göre değişir. Belirti Yoksa Düzenli takip Ağır egzersizden kaçınma Gerekirse beslenme düzenlemesi Pompalama Gücü Azalmışsa Pimobendan gibi kalbin kasılma gücünü artıran ilaçlar Kalp Yetmezliği Gelişmişse Genellikle şu ilaçlar birlikte kullanılır: Diüretikler (vücuttaki fazla sıvıyı atmak için) ACE inhibitörleri Pimobendan Spironolakton Ritim bozukluğu varsa ona özel ilaçlar eklenir. 8. Evde Takip Çok Önemli Hasta sahiplerine en önemli öneri: Uyurken solunum sayısını takip edin. Dakikada 30’un üzerindeki solunum sayısı, akciğerlerde sıvı birikiminin erken işareti olabilir. Erken fark edilirse kriz büyümeden müdahale edilebilir. 9. Akut Durumda Panik Yönetimi Akciğer ödemi yaşayan köpekler ciddi bir boğulma hissi yaşayabilir. Bu durum hem hasta hem de hekim için zorlayıcıdır. Bu aşamada: Hayvanın sakinleştirilmesi tedavinin bir parçasıdır. Butorfanol bu amaçla güvenle kullanılabilir. Sonuç: DKM’de En Önemli Şey Erken Yakalamaktır Bu hastalık uzun süre sessiz kalabilir. Belirti ortaya çıktığında süreç çoğu zaman ilerlemiştir. Unutulmaması gereken üç temel nokta: DKM sadece genetik değildir; beslenme hikâyesi mutlaka sorgulanmalıdır. Belirti vermeyen dönemde yakalanan hastaların yaşam süresi ve kalitesi çok daha iyidir. Ani bayılma kalp ritim bozukluğunun işareti olabilir; EKG ihmal edilmemelidir. Kalp büyüyebilir. Ama erken tanı sayesinde oyunun gidişatı değiştirilebilir. Sağlıklı Mama Ekosistemi Kito sponsorluğunda gerçekleşen VetSummit 2025: Veteriner Klinik Bilimlerde Yeni Ufuklar oturumlarından öne çıkanları paylaşmaya devam edeceğiz; klinik pratiğinize katkı sağlayacak yeni içeriklerde görüşmek üzere. Kito hakkında daha detaylı bilgi için www.kito.pet sayfasını gezebilir, sosyal medya hesaplarımızı takip edebilirsiniz. Bizimle iletişime geçmek için info@kito.pet’e mail atablirsiniz.

Sağlıklı Mama Ekosistemi Kito sponsorluğunda gerçekleşen VetSummit 2025: Veteriner Klinik Bilimlerde Yeni Ufuklar kapsamında gerçekleştirilen “Prof. Dr. Pınar Saçaklı ile – İçimizdeki Dünya: Bağırsak Sağlığı ve Beslenme”oturumundan öne çıkanları bu blog yazısında sizler için derledik. Hocamıza sunumu için teşekkür ederiz. Bağırsak Sağlığı Neden Bu Kadar Önemli? Mikrobiyomun Veterinerlikte Değiştirdiği Bakış Açısı Veterinerlikte bazı konular vardır; derslerde öğreniriz, klinikte uygularız ama gerçek önemini sahada çalıştıkça fark ederiz. Bağırsak sağlığı bu konuların başında gelir. Çünkü konu yalnızca “ishal oldu, mama değiştir” kadar basit değildir. Bağırsaklar; bağışıklık sistemi, davranış, deri ve tüy sağlığı, hatta yaşlanma süreci gibi pek çok sistemi sessizce yöneten büyük bir merkezdir. Profesör Doktor Pınar Saçaklı’nın “İçimizdeki Dünya: Bağırsak Sağlığı ve Beslenme” başlıklı konuşması, bu gerçeği çok net bir şekilde yeniden hatırlattı. Konuşmanın temel mesajı şuydu: “Bağırsak, vücudun içindeki dinamik bir ekosistemdir. Bunu anlayan hekim oyunu değiştirir.” 2500 Yıllık Bir Cümle Hâlâ Geçerli: “Hastalık Bağırsakta Başlar” Hipokrat’ın M.Ö. 460 yılında söylediği “Bütün hastalıklar bağırsaklarda başlar” sözü, bugün modern bilim tarafından tekrar doğrulanıyor. Gelişen moleküler analiz teknikleri sayesinde artık şunu çok daha net biliyoruz: Bağırsak yalnızca sindirim ve emilim yapan bir organ değildir. Aynı zamanda: Vücuda giren patojenlere karşı ilk savunma hattıdır Bağışıklık hücrelerinin yaklaşık %70’ini barındıran en büyük immün organdır Mikrobiyom olarak adlandırılan dev bir mikroorganizma ekosisteminin evidir Bu nedenle bağırsak sağlığı bozulduğunda karşımıza çıkan tablo yalnızca ishal değildir; zincirleme ve sistemik bir sorunlar bütünü başlar. Bağırsak Sağlığı Üç Temel Denge Üzerine Kuruludur Bağırsak bütünlüğü üç ana yapıdan oluşan bir denge sistemiyle ayakta durur: 1. Histomorfoloji – bağırsak duvarının yapısal bütünlüğü 2. Mikrobiyota / mikrobiyom – bağırsakta yaşayan mikroorganizmalar 3. İmmün sistem hücreleri Bu üç yapıdan biri zayıfladığında diğerleri de etkilenir. Gerçek anlamda sağlıklı bir bağırsak, bu üç bileşenin birlikte ve uyum içinde çalışmasıyla mümkündür. Histomorfoloji: Hızlı Yenilenen Ama Hassas Bir Doku Bağırsak epiteli vücuttaki en hızlı yenilenen dokulardan biridir. Villuslar yaklaşık 3–5 günde bir dökülür ve yeniden oluşur. Bu durum iki önemli sonucu beraberinde getirir: Bağırsak kendini çok hızlı onarabilir Ancak yeterli enerji ve besin desteği yoksa aynı hızla hasar da görebilir Goblet hücrelerin ürettiği mukus tabakası ilk savunma hattını oluşturur. Bunun altında yer alan tight junction (sıkı bağlantı) proteinleri ise hücreler arası bariyeri sağlar. Bu yapı bozulduğunda hücre araları açılır, patojenler bağırsak duvarından geçer ve enfeksiyon süreci başlar. Bu nedenle “bağırsak bariyeri” klinik pratikte düşündüğümüzden çok daha kritik bir rol oynar. Mikrobiyota ve Mikrobiyom: Aynı Şey Değil Konuşmada özellikle altı çizilen önemli bir kavram ayrımı vardı: Mikrobiyota: Bağırsakta yaşayan mikroorganizmaların kim olduğu ve sayısı Mikrobiyom: Bu mikroorganizmaların genleri, birbirleriyle ve konakla etkileşimleri ve üstlendikleri görevler Yani mikrobiyomdan bahsettiğimizde yalnızca bakteri sayısını değil; metabolit üretimini, bağışıklık üzerindeki etkileri, sindirime katkıyı ve hatta davranış üzerindeki sonuçları da kapsayan geniş bir sistemden söz ediyoruz. Mikrobiyom Doğumda Başlar, Beslenmeyle Şekillenir Bağırsak mikrobiyomu doğum anında oluşmaya başlar. Normal doğumda, anne florası yavruya geçer; bu durum doğal bir bağışıklık eğitimi gibidir Sezaryen doğumda ise çevre ve deri florası baskın olur; ayrıca antiseptik ve antibiyotik etkileri devreye girer Daha sonraki süreçte mikrobiyomu etkileyen başlıca faktörler şunlardır: Çevre koşulları Antibiyotik ve ilaç kullanımı Stres Yaş Irk ve tür Beslenme Bunların içinde mikrobiyomu en hızlı ve en güçlü şekilde etkileyen faktör beslenmedir. Mikrobiyomun Üretimi: Faydalı ve Zararlı Metabolit Dengesi Bağırsaktaki bakteriler, besinleri fermente ederek kısa zincirli yağ asitleri (SCFA) üretir: Asetat Propiyonat Bütirat Özellikle bütirat, bağırsak hücrelerinin ana enerji kaynağıdır ve tight junction yapılarının güçlenmesini sağlar. Ancak tüm bakteriyel üretim faydalı değildir. Bazı bakteriler protein fermentasyonu sonucunda amonyak gibi zararlı metabolitler üretir. Bu nedenle bağırsakta sürekli bir “iyi üretim – kötü üretim” dengesi vardır. Disbiyoziste asıl problem tek bir patojen değil, bu üretim dengesinin bozulmasıdır. Disbiyozis Enfeksiyon Değildir Konuşmanın klinik açıdan en önemli mesajlarından biri şuydu: Disbiyozis, tek bir patojenin artışı değil; bağırsak ekosisteminin dengesinin bozulmasıdır. Bu nedenle antibiyotikler çoğu disbiyozis vakasında çözüm değil, sorunu derinleştiren bir faktördür. Çünkü antibiyotikler zararlı bakterilerle birlikte faydalı bakterileri de yok eder. Disbiyoziste sık görülen belirtiler şunlardır: Akut veya kronik ishal Kusma Gaz ve kötü koku İştahsızlık Davranış değişiklikleri ve anksiyete Eklem ağrıları ve deri problemleri Yani bağırsaktaki dengesizlik, tüm vücudu etkileyen geniş bir tabloya dönüşür. Probiyotik, Prebiyotik ve Simbiyotik Ne Zaman Kullanılmalı? Probiyotikler: Canlı faydalı mikroorganizmalardır. pH’ı düşürür Patojenleri rekabetle baskılar Antimikrobiyal maddeler üretir Bağırsak bariyerini güçlendirir Prebiyotikler: Konağın sindiremediği, kalın bağırsağa ulaşıp faydalı bakterileri besleyen liflerdir. Probiyotiklerin çoğalmasını sağlar SCFA üretimini artırır Simbiyotikler: Probiyotik ve prebiyotiğin birlikte kullanıldığı kombinasyonlardır. Buradaki kritik nokta şudur: Prebiyotikler esas olarak kalın bağırsakta etkilidir. Bu nedenle destek planı yapılmadan önce ishalin tipi mutlaka ayırt edilmelidir. İnce Bağırsak mı, Kalın Bağırsak İshali mi? İnce bağırsak ishali: Dışkı miktarı artar Yağlı ve hacimli dışkı görülebilir Kilo kaybı belirgindir Kan sindirilmiş olabilir Kalın bağırsak ishali: Dışkı miktarı normal ya da azdır Dışkılama sıklığı artar Mukus belirgindir Taze kırmızı kan görülebilir Disbiyozisin asıl sahnesi çoğunlukla kalın bağırsaktır. Bu nedenle kalın bağırsak ishallerinde prebiyotik ve lif desteği çok daha anlamlıdır. Gelecek: Kişiselleştirilmiş Besleme Dönemi Mikrobiyom araştırmalarının yönü artık netleşmiştir: Her bireyin çekirdek mikrobiyomunu tanımak Buna uygun, kişiye ya da hayvana özel besleme ve takviye planları oluşturmak Yani tek tip reçetelerin dönemi kapanıyor. Mikrobiyom temelli bireysel besleme çağı başlıyor. Bu süreçte: Yeni probiyotik ve prebiyotik türleri Davranış–mikrobiyom ilişkileri Yaşlanma ve uzun yaşam stratejileri çok daha görünür hâle gelecek. Sonuç: Bağırsak Ekosistemini Yöneten Hekim, Kliniği Yönetir Bu konuşma bize bir kez daha şunu gösterdi: Bağırsak sağlığı veterinerlikte ikincil bir konu değildir. Besleme, klinik başarı, davranış, bağışıklık ve yaşlanma burada düğümlenir. Belki de yeni dönemin en net cümlesi şudur: “Bağırsak ekosistemini yönetemeyen, hastalığı yönetemez.” Ve konuşmanın en güçlü özeti yine hocanın sözlerinde saklıydı: “İçimizdeki dünya çok akıllı ve çok dinamik. Biz de buna uygun şekilde daha akıllı ve daha dinamik hekimler olmak zorundayız.” Sağlıklı Mama Ekosistemi Kito sponsorluğunda gerçekleşen VetSummit 2025: Veteriner Klinik Bilimlerde Yeni Ufuklar oturumlarından öne çıkanları paylaşmaya devam edeceğiz; klinik pratiğinize katkı sağlayacak yeni içeriklerde görüşmek üzere. Kito hakkında daha detaylı bilgi için www.kito.pet sayfasını gezebilir, sosyal medya hesaplarımızı takip edebilirsiniz. Bizimle iletişime geçmek için info@kito.pet’e mail atablirsiniz.

Sağlıklı Mama Ekosistemi Kito sponsorluğunda gerçekleşen VetSummit 2025: Veteriner Klinik Bilimlerde Yeni Ufuklar kapsamında gerçekleştirilen “Prof. Dr. Hakan Salcı ile – Kedi ve Köpeklerde Toraks, Kalp ve Damar Cerrahisi”oturumundan öne çıkanları bu blog yazısında sizler için derledik. Hocamıza sunumu için teşekkür ederiz. Kedi ve Köpeklerde Toraks, Kalp ve Damar Cerrahisi: Nefesin ve Dolaşımın Hayati Yolculuğu Vet Summit’in klinik bilimler sahnesinde bu kez, patili dostlarımızın yaşamını doğrudan etkileyen son derece kritik bir alan ele alındı: kedi ve köpeklerde toraks (göğüs), kalp ve damar cerrahisi. Bursa Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi’nden Prof. Dr. Hakan Salcı, oturum boyunca hem temel anatomiyi hem de klinikte sık karşılaşılan acil durumları vaka örnekleriyle anlattı. Biz de Kito olarak bu değerli oturumdan çıkan bilgileri, patili ebeveynlerin kolayca anlayabileceği bir dille derledik. Çünkü bazen basit gibi görünen bir nefes darlığı ya da çabuk yorulma, aslında çok daha ciddi bir sorunun ilk işareti olabiliyor. Toraks Nedir ve Neden Bu Kadar Önemlidir? Toraks, yani göğüs boşluğu, vücudun en hayati iki sistemine ev sahipliği yapar: Solunum sistemi: Akciğerler Dolaşım sistemi: Kalp ve büyük damarlar Bu bölgedeki problemler doğrudan nefes almayı ve kan dolaşımını etkilediği için, toraks cerrahisi veteriner hekimliğin en hassas alanlarından biridir. Prof. Dr. Hakan Salcı’nın özellikle altını çizdiği önemli nokta şuydu: Toraks cerrahisine girmeden önce anatomi ve fizyoloji çok iyi bilinmelidir. Çünkü cerrahiye sağdan ya da soldan yaklaşmak, hem ulaşılacak organı hem de uygulanacak tekniği tamamen değiştirebilir. Toraks Cerrahisinin En Sık Nedenleri Toraksla ilgili cerrahi gerektiren durumlar genel olarak iki ana grupta incelenir: 1) Travmatik Nedenler (Ani gelişen durumlar) En sık karşılaşılan travmatik nedenler şunlardır: Trafik kazaları Yüksekten düşmeler Kavga ve ısırık yaraları Künt travmalar (çarpma, ezilme gibi) Bu tür durumlarda kaburga kırıkları, akciğer zedelenmeleri ya da göğüs boşluğuna hava kaçışı gibi acil müdahale gerektiren tablolar ortaya çıkabilir. 2) Travmatik Olmayan Nedenler (Doğuştan ya da sonradan gelişen) Bazı durumlar ise travma olmadan gelişir: Doğumsal kalp anomalileri Akciğer tümörleri Özofagusta (yemek borusunda) yabancı cisimler Plevra veya perikard boşluğunda sıvı birikimi Bu sorunların bazıları uzun süre sessiz ilerleyebilir. Bu nedenle düzenli veteriner kontrolleri, erken tanı açısından büyük önem taşır. Acil Bir Durum: Pnömotoraks (Göğüs Boşluğunda Hava Birikmesi) Oturumda en detaylı ele alınan konulardan biri pnömotoraks oldu. Basitçe anlatmak gerekirse: Pnömotoraks, göğüs boşluğuna hava kaçması ve bunun sonucunda akciğerin kısmen ya da tamamen çökmesi durumudur. Bu tablo genellikle travmaya bağlı gelişse de, bazen akciğerdeki bir lezyon veya tümör nedeniyle kendiliğinden de ortaya çıkabilir. Evde fark edilebilecek “acil” belirtiler: Ağız açık nefes alma Belirgin nefes darlığı Çok hızlı soluma Halsizlik ve çökmüş duruş Morarma veya solgunluk Ani ve hızlı kötüleşme Hakan Hoca’nın vurguladığı gibi: Pnömotoraks acil bir durumdur ve ilk hedef nefesi ve dolaşımı stabilize etmektir. Gerekli durumlarda göğüs tüpü yerleştirilerek içerideki hava dışarı alınır ve akciğerin yeniden genişlemesi sağlanır. Şilotoraks: Göğüs Boşluğunda Lenf Sıvısı Birikmesi Evet, bazen göğüs boşluğunda süt beyazı renkte lenf sıvısı birikebilir. Bu duruma şilotoraks adı verilir. Klinikte en sık şu belirtilerle karşımıza çıkar: Nefes darlığı Egzersiz intoleransı (çabuk yorulma) İştahsızlık Kilo kaybı Tanıda, göğüs boşluğundan alınan sıvının süt beyazı görünümü ve trigliserit düzeyleri yol göstericidir. Tedavi bazı vakalarda medikal olarak yürütülürken, bazı durumlarda cerrahi girişim (örneğin torasik ductus ligasyonu) gerekebilir. Doğumsal Bir Kalp Sorunu: PDA (Patent Ductus Arteriosus) Oturumda ele alınan bir diğer önemli konu PDA idi. Bu durum, yavru döneminde kapanması gereken bir kalp bağlantısının açık kalması anlamına gelir. PDA’lı yavrularda şu belirtiler görülebilir: Çabuk yorulma Nefes nefese kalma Büyüme geriliği Akciğer ödemi İleri görüntüleme yöntemleri (ekokardiyografi, BT, MR) ile tanı netleştirilir. Çoğu vakada bu açıklık cerrahi olarak kapatılır. Başarılı bir operasyon sonrasında kalbin üzerindeki yük azalır ve patili dostun yaşam kalitesi belirgin şekilde artar. Cerrahinin Sessiz Kahramanı: Ameliyat Sonrası İzlem Toraks ve kalp-damar cerrahilerinde süreç yalnızca ameliyatla sınırlı değildir. Başarıyı belirleyen birçok kritik detay vardır: Anestezi sırasında tam monitörizasyon Kan gazı, oksijen satürasyonu ve EKG takibi Drenlerin doğru süreyle yönetilmesi Ameliyat sonrası etkili ağrı kontrolü Sakin ve stressiz bir iyileşme ortamı Tüm bu adımlar, patili dostlarımızın güvenli bir şekilde iyileşmesinin temelini oluşturur. Beslenme Bu Sürecin Neresinde? Toraks ya da kalp-damar problemi yaşayan patili dostlarımız için beslenme, iyileşme sürecinin önemli bir parçasıdır. Çünkü: Vücut kendini onarmak için kaliteli proteine ihtiyaç duyar. Bağışıklık sistemi stres altındadır ve desteklenmelidir. İştah azalabileceği için, küçük porsiyonlarda yüksek besin değeri tercih edilmelidir. Kito olarak biz, veteriner hekimlerle birlikte geliştirdiğimiz taze ve doğal içerikli ürünlerle patili dostlarımızın bu hassas dönemlerinde de yanında olmayı önemsiyoruz. Unutmayın, her patili dostun ihtiyacı farklıdır; beslenme planı mutlaka veteriner hekiminizle birlikte oluşturulmalıdır. Kısacası… Bu oturum bize bir kez daha şunu hatırlattı: Nefes ve dolaşım, patili dostlarımızın yaşamının tam merkezinde yer alır. Göğüs, kalp ve damarlarla ilgili sorunlarda erken fark etmek ve zamanında veteriner desteği almak hayat kurtarır. Eğer patili dostunuzda nefes alışında değişiklik, ani halsizlik ya da çabuk yorulma gibi belirtiler fark ederseniz, “geçer” demeden mutlaka bir veteriner hekime danışın. Patili dostlarımızın sağlıklı, uzun ve neşeli bir ömür sürmesi için hep birlikte buradayız. Sağlıklı Mama Ekosistemi Kito sponsorluğunda gerçekleşen VetSummit 2025: Veteriner Klinik Bilimlerde Yeni Ufuklar oturumlarından öne çıkanları paylaşmaya devam edeceğiz; klinik pratiğinize katkı sağlayacak yeni içeriklerde görüşmek üzere. Kito hakkında daha detaylı bilgi için www.kito.pet sayfasını gezebilir, sosyal medya hesaplarımızı takip edebilirsiniz. Bizimle iletişime geçmek için info@kito.pet’e mail atablirsiniz.

Kediler Süt İçebilir mi? Gerçekler, Mitler ve Sağlık Açısından Değerlendirme Kediler ve süt… Bu ikili, kedi severlerin hayal dünyasında uzun yıllardır yan yana gelir. Çoğumuz çocukluğumuzdan kalma çizgi film sahnelerinde, sıcak bir şöminenin yanında süt yalayan tatlı bir kedi görmüşüzdür. Ancak bu sevimli tablonun arkasındaki gerçek, düşündüğümüz kadar masum olmayabilir; Kedilerin “süt içebilir mi” sorusunun cevabı, basit bir evet ya da hayır değil; bilimsel verilerle desteklenen detaylı bir değerlendirme gerektiriyor. Yavruluk döneminde anne sütü, yavru kedilerin sağlıklı gelişimi için kritik bir öneme sahiptir. Çünkü bu dönemde kediler laktozu sindirebilmek için gerekli laktoz enzimini yeterli miktarda üretirler. Ancak kediler büyüdükçe bu enzimin üretimi azalır ve yetişkin kedilerde süt şekeri olan laktozu sindirme kapasitesi düşer. Bu yüzden, yetişkin kedilerin çoğu laktoz intoleransı geliştirir; yani süt şekeri sindirilemez ve bağırsakta fermente olarak ishal, gaz ve mide rahatsızlıklarına yol açabilir. Bu durum bilimsel çalışmalar ve veteriner görüşleriyle desteklenmektedir. Birçok yetişkin kedi, inek sütündeki laktozu yeterince parçalayamaz. Bu nedenle süt, birçok kedi için sindirim sistemini zorlayarak rahatsızlığa neden olabilir. Laktoz sindirilemediğinde bağırsakta su çeker ve bu da yumuşak dışkı veya ishal, gaz, şişkinlik ve karın ağrısı gibi belirtilere yol açabilir. Görünüşte lezzetli olsa da, süt kedilerin gerçek beslenme ihtiyaçlarını karşılayan bir içecek değildir; kediler esasen obligat etobur hayvanlardır ve besin gereksinimlerini yüksek kaliteli proteinlerden sağlarlar. Bazı kediler, özellikle çok küçük miktarda sütü tolere edebilirler ve bunu sever görünseler bile bu her kedide geçerli değildir. Sütün çekiciliği genellikle yağ ve protein cazibesinden kaynaklanır; fakat bu çekicilik, sütü uygun bir besin seçeneği haline getirmez. Süt Alternatifleri ve Sağlıklı Seçenekler Tam yağlı inek sütü yetişkin kediler için önerilmez. Eğer kedinize süt benzeri bir tat sunmak istiyorsanız, özel olarak formüle edilmiş kedi sütü ürünleri veya laktozsuz süt alternatifleri düşünülebilir. - Ancak unutulmamalıdır ki, bu ürünlerin de önerilen miktarların dışına çıkılmaması gerekir. Çoğu veteriner, günlük sıvı ihtiyacının temiz suyla karşılanmasını tavsiye eder. Yavru Kedilerde Durum Yavru kediler için anne sütü vazgeçilmezdir. Eğer anne kedi yoksa, veteriner onaylı yavru kedi süt formülleri kullanılmalıdır. İnsanlara veya inek sütüne alternatif gibi görünen ürünler yavru kediler için uygun değildir ve sindirim sorunlarına yol açabilir. Sonuç olarak, yetişkin kedilere inek sütü vermek çoğu durumda sağlıklı bir seçim değildir ve bu uygulama, popüler kültürün yarattığı efsanenin ötesinde ciddi sindirim sorunlarına neden olabilir. Kedinizin tatlı bakışlarıyla süt isterken karşılaşmanız mümkün olsa da, onun uzun vadeli sağlığı için günlük içeceğin her zaman temiz su olması en doğru yaklaşımdır. Kaynakça Cornell Feline Health Center. (t.y.). Feeding your cat. Cornell University College of Veterinary Medicine. https://www.vet.cornell.edu/departments-centers-and-institutes/cornell-feline-health-center/health-information/feline-health-topics/feeding-your-cat Hand, M. S., Thatcher, C. D., Remillard, R. L., Roudebush, P., & Novotny, B. J. (2010). Small animal clinical nutrition (5. baskı). Mark Morris Institute. Llera, R., & Buzhardt, L. (t.y.). Can cats drink milk? VCA Animal Hospitals. https://vcahospitals.com/know-your-pet/can-cats-drink-milk MSD Veterinary Manual. (2022). Nutrition - Small animals. MSD Manual Professional Edition. https://www.msdvetmanual.com/management-and-nutrition/nutrition-small-animals Wortinger, A. (2010). Cats: Nutritional requirements and dietary management. In A. Wortinger (Ed.), Nutrition for veterinary technicians and nurses (ss. 115-132). Wiley-Blackwell.

Sağlıklı Mama Ekosistemi Kito sponsorluğunda gerçekleşen VetSummit 2025: Veteriner Klinik Bilimlerde Yeni Ufuklar kapsamında gerçekleştirilen “Prof. Dr. Duygu Dalğın ile – Veteriner Sahada Geleceğe Bakış: Potansiyeller, Fırsatlar, Fark Yaratmak” oturumundan öne çıkanları bu blog yazısında sizler için derledik. Hocamıza sunumu için teşekkür ederiz. Veterinerlikte Yeni Oyun: Klinikler Nereye Gidiyor, Biz Nereye Bakmalıyız? Veteriner fakültesinde okurken çoğumuzun zihninde benzer bir “gelecek fotoğrafı” vardır: Mezun olur olmaz bir klinik açmak, birkaç yıl içinde düzeni kurmak ve aşı–parazit–rutin muayene döngüsüyle iyi bir hayat inşa etmek… Bundan 10–15 yıl önce bu hayal büyük ölçüde gerçekçiydi. Ancak bugün tablo ciddi biçimde değişmiş durumda. Üstelik bu değişim sadece Türkiye’ye özgü değil; veterinerlik sektörü dünya genelinde başka bir yöne doğru evriliyor. Profesör Doktor Duygu Dağınlı’nın konuşması tam olarak bu kırılma noktasına odaklanıyor. Verdiği temel mesaj son derece net: “Eski oyunu oynarsak kaybederiz. Yeni oyunu kurarsak kazanırız.” 1. Gerçekle Yüzleşelim: Sayımız Çok Fazla Türkiye’de veteriner fakültesi ve mezun sayısı, rekabeti artık “normal” seviyenin çok ötesine taşımış durumda. Hoca bunu şu örnekle açıklıyor: ABD’de 360 milyon nüfusa karşılık yalnızca 28 veteriner fakültesi bulunuyor ve yılda yaklaşık 2650 mezun veriliyor. Almanya, Hollanda ve Kanada gibi ülkelerde fakülte sayıları bundan da az. Türkiye’de ise 32 fakülte ve yılda 3000’e yakın mezun var. Bu tablo moral bozmak için değil, doğru strateji kurmak için önemli. Çünkü arz fazlası olan bir sektörde “herkesin yaptığı işi yapmak”, ayakta kalma ihtimalini ciddi biçimde azaltıyor. Özetle: Klinik açmak artık mezuniyet sonrası otomatik bir adım değil; ciddi bir iş planı ve risk analizi gerektiren bir girişim. 2. Hollanda Örneği: Kaynak Azsa Oyun Biter mi? Hayır. Konuşmanın en çarpıcı örneklerinden biri Hollanda’ydı. Küçücük bir ülke. Topraklarının büyük kısmı tuzlu. Tarıma elverişsiz. Ama buna rağmen dünyanın en büyük ihracatçıları arasında. Nasıl başarıyorlar? Katma değer üreterek ve “re-export” modeliyle. Yani başka ülkelerde üretilen ham ürünleri alıyor, teknoloji ve işleme katıyor, sonra çok daha yüksek fiyatlarla yeniden ihraç ediyorlar. Buradan çıkan temel mesaj şu: “Kaynaklarımız sınırlı olabilir, şartlar zor olabilir; ama doğru stratejiyle lider olmak mümkün.” Veterinerlikte de aynı bakış açısına ihtiyaç var. Eskiye tutunmak yerine, katma değeri yüksek yeni alanlara yönelmek gerekiyor. 3. Pet Sahipliği Değişti, Klinik Geliri Daralıyor Türkiye’de uzun yıllar boyunca pet sahiplerinin veteriner hekimlere geliş nedeni ağırlıklı olarak aşı ve parazit uygulamalarıydı. Ancak hocaya göre bu model artık sürdürülebilir değil. Yapılan araştırmalar şunları gösteriyor: Kedi sahipleri arasında, özellikle pandemi sonrasında, aşı karşıtlığı artıyor. Veteriner ziyaretleri çoğunlukla hastalık nedeniyle değil, rutin işlemler için yapılıyor. Davranış sorunları ve psikiyatrik destek için kliniğe geliş neredeyse yok denecek kadar az. Bu ne anlama geliyor? “Bir klinik yalnızca aşı ve parazitle ayakta duruyorsa, o klinik modeli fiilen bitmiş demektir.” Bu sert ama gerçekçi bir tespit. Yeni gelir modelleri ve yeni hizmet alanları geliştirilmezse, pek çok klinik ya kapanacak ya da ciddi şekilde küçülmek zorunda kalacak. 4. Asıl Büyük Dalga: Geriatri ve Longevity Bugün klinik popülasyonuna bakıldığında kedi ve köpeklerin belirgin şekilde yaşlandığı görülüyor. Hastaların önemli bir bölümü artık geriatrik. Hoca bu noktada çok net: Kedilerde 11 yaş üzeri oran neredeyse %50’ye ulaşmış durumda. Köpeklerde de benzer şekilde yüksek bir yaşlanma oranı var. 6 yaşından sonra klinik ziyaret sıklığı dramatik biçimde artıyor. Bu tablo şunu gösteriyor: Geriatri bilgisi olmadan pet hekimliği yapmak artık mümkün değil. Ancak asıl büyük trend bunun da ötesinde: Longevity ve wellness. İnsanlarda dev bir pazar haline gelen “uzun yaşam ve sağlıklı yaşlanma” yaklaşımı, hızla pet dünyasına da taşınıyor. ABD’de evcil hayvanlar için: DNA metilasyon ve hücresel yaş testleri satılıyor. Sahip, evde sürüntü alıp laboratuvara gönderiyor. Hayvanın kronolojik yaşı değil, biyolojik yaşı ölçülüyor. Veteriner, buna göre supplement ve yaşam protokolü oluşturuyor. Altı ay sonra test tekrar edilerek yaşın geri çekilmesi hedefleniyor. Bu, veterinerlikte tamamen yeni bir tedavi anlayışı anlamına geliyor. Daha da çarpıcı olan ise şu: Köpeklerde IGF hormonunu düşürmeye yönelik “longevity aşıları” FDA onayı aldı ve 2026’da pazara çıkması bekleniyor. Hoca bunu adeta bir alarm gibi dile getiriyor: Dünya yeni bir tedavi paradigmasına geçti ve biz çoğu zaman bunun farkında bile değiliz. 5. Integratif / Bütüncül Tıp: Kaymak Neden Başkasına Gidiyor? Bugün akupunkturdan fitoterapiye, davranış danışmanlığından rehabilitasyona kadar geniş bir bütüncül tıp pazarı var. Ancak bu alanın ekonomik getirisi çoğu yerde veterinerlerin değil, sektör dışı kişilerin elinde. Sebep net: Biz konfor alanımızdan çıkmıyoruz. Hoca bunu çok açık bir örnekle anlatıyor: “Veteriner telepat diye bir alan var, randevu bulamıyorsunuz, inanılmaz paralar kazanılıyor. Onayladığım için söylemiyorum; biz girmediğimiz için kazanç oraya gidiyor.” Integratif tıpta pek çok seçenek bulunuyor: Akupunktur Rehabilitasyon ve fizyoterapi Lazer terapi Fitoterapi ve supplementasyon Rejeneratif tıp (kök hücre, PRP, ekzozom) Hiperbarik oksijen Klinik beslenme Davranışsal tıp ve psikiyatri Buradaki ana fikir çok net: “Mahalledeki 15 yıllık hekimle aynı işi yaparsan, hasta neden sana gelsin?” Fark yaratmadan ayakta kalmak mümkün değil. 6. Pet-Tech ve Giyilebilir Teknoloji Konuşmanın en heyecan verici bölümlerinden biri teknoloji başlığıydı. Çünkü pet sektörü, insan sağlığı teknolojilerini inanılmaz bir hızla kopyalıyor. Örnekler: Sadece ilgili hayvan yaklaştığında açılan akıllı mama kapları Sağlık verisi toplayan tasmalar Kedi ve köpekler için glikoz sensörleri (Freestyle Libre gibi) Anksiyete yelekleri, otomatik tuvaletler, davranış izleme sistemleri Türkiye’de bu alanda üretim neredeyse yok. Bu nedenle hocanın önerisi çok net: “Mühendislerle iş birliği yapın, pet-tech girişimleri kurun.” Özellikle Z kuşağı için son derece uygun ve potansiyeli yüksek bir alan. 7. Helal Mama ve Ortadoğu Pazarı: Boş Bir Altın Madeni Türkiye, Ortadoğu’ya ciddi miktarda pet maması ihraç ediyor. Ancak burada büyük bir boşluk var: Helal sertifikalı kuru mama. Ortadoğu pazarı bunu talep ediyor. Kedi mamalarında sınırlı örnekler var ama köpek kuru mamada neredeyse hiç yok. Bunun sebepleri: Helal sertifikalı üretim altyapısının pahalı olması Kuru mama teknolojisinin ciddi yatırım gerektirmesi Ancak önemli bir nokta var: Bunu tek başınıza yapmak zorunda değilsiniz. Hoca, melek yatırımcılar ve startup kültürüne özellikle dikkat çekiyor. Doğru fizibilite ve sağlam bir planla yatırımcı bulmak mümkün. 8. Pet Diyetisyenliği ve Hücresel Tedaviler Öne çıkan iki önemli niş alan daha var: Pet diyetisyenliği ve klinik beslenme. İnsanlarda diyetisyenlik nasıl hızla büyüdüyse, pet tarafında da büyük bir boşluk bulunuyor. Sahipler evde besleme yapıyor ama çoğu zaman bilimsel rehberlikten yoksun. Veteriner diyetisyenliği, özellikle büyük şehirlerde çok güçlü bir iş modeli olabilir. Hücresel ve moleküler tedaviler. PRP, kök hücre, ekzozom, immünoterapi, hedefli kemoterapi, DNA/RNA temelli yaklaşımlar… Türkiye’de bu alanlarda çalışan klinik sayısı oldukça az. Oysa bir hücresel tedavi merkezi kurmak, ciddi bir uzmanlık ve fark alanı yaratabilir. 9. Sağlık Turizmi + Pet Turizmi Türkiye, insan sağlık turizminde zaten güçlü bir ülke. Hoca burada çok yenilikçi bir “kombine model” öneriyor: Yurtdışından bir kişi estetik ya da tedavi için Türkiye’ye geliyor. Aynı seyahatte kedisini veya köpeğini de yanında getiriyor. Kendi işlemleri yapılırken, evcil hayvanını hayvan hastanesine bırakıyor. Yaklaşık 10 gün içinde hem kendi tedavisi hem de petinin işlemleri tamamlanıyor. Üstelik Avrupa’da ödeyeceği ücretin üçte biri maliyetle. Antalya’da bir kliniğin bu modeli uygulamaya başladığı bile söyleniyor. Bu yaklaşım, geleceğin yüksek gelirli müşteri kanallarından biri olmaya aday. Kapanış: “Bütün mümkünlerin kıyısındasınız.” Konuşmanın finali, umut ve sorumluluğu birlikte taşıyan güçlü bir çağrıydı: Önce kendinizi tanıyın. Nasıl bir hayata ihtiyacınız olduğunu netleştirin. Sonra o hayatı kurabileceğiniz alanı bilinçli şekilde seçin. Klasik yolu izlemek zorunda değilsiniz. Veterinerlik artık tek bir patika değil; yüzlerce farklı yol sunuyor. Ve belki de en kritik cümle şuydu: “Yıkandığınız suyla durulanmayın. Dünya değişti, siz de değişin.” Sağlıklı Mama Ekosistemi Kito sponsorluğunda gerçekleşen VetSummit 2025: Veteriner Klinik Bilimlerde Yeni Ufuklar oturumlarından öne çıkanları paylaşmaya devam edeceğiz; klinik pratiğinize katkı sağlayacak yeni içeriklerde görüşmek üzere. Kito hakkında daha detaylı bilgi için www.kito.pet sayfasını gezebilir, sosyal medya hesaplarımızı takip edebilirsiniz. Bizimle iletişime geçmek için info@kito.pet’e mail atablirsiniz.

Sağlıklı Mama Ekosistemi Kito sponsorluğunda gerçekleşen VetSummit 2025: Veteriner Klinik Bilimlerde Yeni Ufuklar kapsamında gerçekleştirilen “Prof. Dr. Yücel Meral Köpeğim Parkta Gezerken Birden Bayıldı! Kardiyoloji Acilleri” oturumundan öne çıkanları bu blog yazısında sizler için derledik. Hocamıza sunumu için teşekkür ederiz. Veteriner Kardiyolojide EKG Korkusu: Sahada 30 Saniyede Hayat Kurtaran Bilgi Veteriner hekimlikte bazı konular vardır; fakültede zor, karmaşık ve biraz da uzak görünür. Ancak sahaya çıkıldığında bu konular, en hızlı şekilde karşına çıkan gerçekliğe dönüşür. Kardiyoloji de bunlardan biridir. Çünkü kalp hastalıkları klinikte çoğu zaman yavaş ilerleyen süreçler gibi davranmaz. Bazen bir hasta gelir ve gerçekten sadece 30–40 saniyen vardır. Kalp atıyor mu, ritim ölümcül mü, müdahaleye nereden başlanmalı… Tüm bu sorular o kısa zaman diliminde cevaplanır. Prof. Dr. Yücel Meral’in “Veteriner Klinik Bilimlerde Yeni Ufuklar – 6. Oturum” başlıklı konuşması tam olarak bu sahneye odaklanıyordu. Kardiyolojiyi teorik bir bilgi yığını olarak değil, sahada refleks hâline gelmesi gereken bir klinik disiplin olarak ele aldı. Konuşmanın ana mesajı oldukça netti: “EKG olmadan kalbi muayene ettim diyemezsin. Çünkü bazı geceler tek şansın EKG’dir.” 1. Kalp Bir “Pompa” Değil, Kendi Kendine Çalışan Bir Kas Sistemidir Kardiyolojiye girişte ilk kırılması gereken yanlış algı şudur: Kalp basit bir pompa değildir. Otonom sinir sistemi olan, kendi kendine çalışan, son derece karmaşık bir kas dokusudur. Dakikada 60–100 kez (bazı türlerde daha da hızlı) atarak tüm vücudun oksijen, besin ve atık dengesini sağlar. Bu nedenle kalpteki küçük bir elektriksel bozukluk bile dakikalar içinde solunumu, dolaşımı ve beyni etkileyen ciddi bir çöküşe yol açabilir. Sahada bunu fark ettiğin an, kardiyoloji “zor bir ders” olmaktan çıkar; doğrudan hayatı ayakta tutan bir zemin hâline gelir. 2. Kardiyoloji Tek Cihazlık Bir Alan Değildir: “Bütüncül Kardiyoloji” Yaklaşımı Prof. Dr. Meral burada çok net bir çerçeve çiziyor. Kalp muayenesi tek bir yöntemle tamamlanamaz. Her yöntemin cevap verdiği farklı bir soru vardır: EKG: Elektriksel iletim ve ritim Ekokardiyografi: Kalp yapısı, kapaklar, boşluklar ve akımlar Radyografi: Kalp boyutu ve pulmoner etkiler Anjiyografi / BT: Damar yapıları ve ileri görüntüleme Hoca bu yaklaşımı “bütüncül kardiyoloji” olarak tanımlıyor. Çünkü gerçek klinik vakalarda çoğu zaman tek bir tuşa basmak yetmez; birden fazla değerlendirme aynı anda gerekir. 3. Acilde İlk Soru Şudur: “Kalp Atıyor mu?” Baygın bir hasta kliniğe geldiğinde birçok yerde refleks olarak şu adımlar atılır: “Röntgen çekelim, eko bakalım.” Ancak hoca burada net bir uyarı yapıyor: Zaman kaybettiren her adım, hayat kaybettirir. Sahada en hızlı ve en kritik bilgi EKG ile elde edilir. Çünkü EKG sana saniyeler içinde şunları söyler: Kalp atıyor mu? Ritim düzenli mi, düzensiz mi? Bu ritim ölümcül mü? Ve çoğu zaman sadece bu bilgi bile seni doğru müdahaleye/plugin yönlendirir. 4. EKG Okumanın Korkusuz ve Sistematik Sırası EKG’yi zor yapan şey çizgiler değil, bakış sisteminin olmamasıdır. Prof. Dr. Meral, EKG’yi teorik kurallarla değil, sahada işe yarayan sabit bir okuma sırasıyla anlatıyor: 1. Ritim düzenli mi? RR aralıkları eşitse ritim düzenlidir. 2. Kalp hızı kaç? Düzenli ritimde büyük kare yöntemi: 3 büyük kare → 300 / 3 = 100 bpm 2 büyük kare → 150 bpm 1 büyük kare → 300 bpm 3. P dalgası var mı, her P’ye QRS geliyor mu? Atriyum–ventrikül bağlantısını burada değerlendirirsin. 4. QRS geniş mi, dar mı? Geniş QRS → ventriküler köken alarmı. 5. ST–T segmenti ne söylüyor? ST yükselme/çökme → iskemi veya enfarktüs düşün. T dalga değişiklikleri → elektrolit, oksijen ya da iletim bozukluğu uyarısıdır. Bu sırayla bakan bir hekim için EKG, karmaşık bir çizim olmaktan çıkar ve klinik bir dile dönüşür. 5. “Killer Patterns”: Gördüğünde Düşünmeden Müdahale Etmen Gereken Ritimler Seminerin en kritik bölümlerinden biri buydu. Hoca özellikle şu vurguyu yaptı: “Bunlar öldürücü EKG paternleridir.” Normal sinüs ritmi dışında şunları görüyorsan: Ventriküler taşikardi Ventriküler fibrilasyon Atriyal flutter / fibrilasyon Supraventriküler taşikardiler Torsades de pointes Asistol (düz çizgi) Artık EKG bir tanı aracı değil, müdahale başlatma düğmesidir. Çünkü bu ritimlerin arkasından ölüm gelebilir. 6. İlk Hamle: Vagal Manevra Veteriner pratikte sık konuşulmayan ama beşeri tıpta refleks hâline gelmiş bir adım vardır: vagal manevra. Hoca bunu canlı örnekle gösteriyor. SVT’li bir hastada doğru uygulanan vagal manevra ile ritmin 180–200’lerden 90–100’e düştüğünü görmek mümkün. Sahada en pratik yöntemler: Karotis arter masajı / sıvazlama Kedi, köpek, at ve sığırda uygulanabilir. Okülokardiyak refleks Göze 15–20 saniyelik hafif basınçla ritimde dramatik düşüş sağlanabilir. Başarı oranı %30–40 bile olsa, o kritik dakikada bu yöntem en hızlı ve en ucuz şanstır. 7. Vagal Yetmezse: Sahada “Lidokain Refleksi” Hoca burada tamamen sahadan konuşuyor: “Ben en çok lidokaini seviyorum. Hemen yapıştırıyorum.” Sebebi çok net: Ucuz Çoğu klinikte mevcut Akut taşikardilerde hızlı yanıt verir Bolus veya infüzyonla, monitör eşliğinde uygulandığında ritmin adım adım düşüşü canlı olarak izlenebilir. Stabilizasyon sonrası diltiazem veya beta bloker gibi seçenekler gündeme gelir. Ancak kritik uyarı şudur: Tansiyon takibi olmadan, körlemesine ilaç verilmez. Hipotansiyon riski mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır. 8. Adenozin: “Kalbi Resetlemek” Adenozin uygulamasını hoca esprili bir şekilde “Türk usulü aç–kapa” olarak tanımlıyor. Çünkü yaptığı şey çok nettir: SA–AV düğümünü 8–10 saniye kilitler Kalp kısa süreli durur Ardından sistem yeniden başlar Amaç sinüs ritmine geri dönmektir. Yanıt alınamazsa doz basamaklanır. Hayvanlarda etki insandaki kadar öngörülebilir olmasa da, uygun vakada hayat kurtarıcıdır. 9. Defibrilatör Efsanesi: Sadece Asistol İçin Değil Defibrilatörün tek görevi “durmuş kalbi çalıştırmak” değildir. Asıl kullanım alanı: Ventriküler fibrilasyon Ağır taşikardiler Doğru zamanda verilen doğru şok, birkaç saniye içinde hayatı geri getirebilir. Ve klinikte cihazın olmaması çoğu zaman teknoloji eksikliği değil, hazırlıklı olma kültürünün eksikliğidir. Kapanış: EKG’yi Bilmek, Sahada Yalnız Kalmamaktır Bu oturumun sahaya bıraktığı en net gerçek şudur: Kardiyoloji çok geniş bir alan olabilir ama EKG, bu alanın en hızlı hayatta kalma dilidir. Bu dili az da olsa bilen bir hekim: Bayılan hastada daha az panikler Müdahaleyi zamanında başlatır Hastayı “gözünün önünde kaybetme” riskini azaltır Ve klinikte sorulabilecek en basit ama en hayat kurtaran soru şudur: “Kalp şu anda ne yapıyor?” Bu sorunun cevabını EKG’den okuyabilen hekim, kardiyolojiyi korku alanından çıkarır ve refleks alanına taşır. Sağlıklı Mama Ekosistemi Kito sponsorluğunda gerçekleşen VetSummit 2025: Veteriner Klinik Bilimlerde Yeni Ufuklar oturumlarından öne çıkanları paylaşmaya devam edeceğiz; klinik pratiğinize katkı sağlayacak yeni içeriklerde görüşmek üzere. Kito hakkında daha detaylı bilgi için www.kito.pet sayfasını gezebilir, sosyal medya hesaplarımızı takip edebilirsiniz. Bizimle iletişime geçmek için info@kito.pet’e mail atabilirsiniz.

Sağlıklı Mama Ekosistemi Kito sponsorluğunda gerçekleşen VetSummit 2025: Veteriner Klinik Bilimlerde Yeni Ufuklar kapsamında gerçekleştirilen “Veteriner Hekim Batuhan Nathur ile – Evcil Hayvanlarda Ozon Tedavisi” oturumundan öne çıkanları bu blog yazısında sizler için derledik. Hocamıza sunumu için teşekkür ederiz. Veteriner Hekim Batuhan Natur’un seminerinde hem ozonun bilimsel temelini hem de klinikte nasıl “doğru ve güvenli” kullanılması gerektiğini dinledik. Konuşmanın omurgası şu iki cümlede toplanıyordu: Ozon, “oda ozonlama / hava dezenfeksiyonu” değildir. Medikal kullanım tamamen farklıdır. Doz her şeydir. Doz doğruysa şifa, yanlışsa toksisite. Ozon Nedir? Neden “Medikal Ozon” Deniyor? Ozon (O₃), üç oksijen atomundan oluşan ve güçlü oksitleyici özellik taşıyan bir gazdır. Kararsız yapısı nedeniyle hızla O₂’ye dönüşür ve bu sırada serbest oksijen atomu açığa çıkarır. Ozonun biyolojik etkilerinin temelinde bu serbest oksijen bulunur. Öne çıkan özellikleri: Keskin bir kokusu vardır (şimşekli yağmur sonrası oluşan “toprak kokusu” gibi). Oksijene göre suda yaklaşık 10 kat daha fazla çözünür. Yarılanma ömrü kısa olduğu için oda sıcaklığında 20–30 dakika içinde etkisini kaybeder. 📌 Bu nedenle ozon önceden hazırlanıp bekletilmez; uygulamadan hemen önce hastanın yanında hazırlanır. En kritik güvenlik bilgisi: Ozonun uygulanamayacağı tek bölge solunum yolu ve akciğerlerdir. İnhalasyon (soluma) toksiktir. Kısaca Tarihçe 1839: Ozonun keşfi 1840’lar: Ameliyathane dezenfeksiyonlarında kullanım 1. Dünya Savaşı: Gangren tedavisinde önemli rol Günümüzde medikal ozon yaklaşımının önemli öncülerinden biri: Bocci Medikal Ozon Jeneratörü Şart! (Sanayi Tipi Cihazlar Riskli) Batuhan Natur’un özellikle vurguladığı noktalardan biri şuydu: ✅ Medikal ozon için mutlaka medikal cihaz kullanılmalıdır. ❌ Sanayi tipi veya konsantratör/hava bazlı ozon cihazları uygun değildir. Neden? Havadan ozon üretildiğinde nitrojen oksit türevleri oluşabilir. Bu maddeler solunum yolu ve sistemik toksisiteye yol açabilir. Medikal cihaz nasıl olmalı? Medikal oksijen tüpü ile çalışmalı. Doz aralığı kontrollü olmalı. Güvenli konsantrasyon aralığı: ✅ 1–80 gama (µg/ml) Tehlike noktası: Sanayi cihazları gramlarla çalışır → bu, ölümcül dozlara kadar çıkabilir. 📌 Cihaz kalibrasyonu da çok önemli: ±1 gama sapma kabul edilebilir. Üzeri risklidir. Bu yüzden yıllık bakım ve kalibrasyon şarttır. Ozon Vücutta Nasıl Etki Eder? Ozon kana verildiğinde iki temel “haberci” oluşur: ROS (Reaktif Oksijen Türevleri) LOP (Lipit Oksijen Türevleri) Bu maddeler hücre içinde NRF2 yolunu aktive eder ve antioksidan savunma genlerini devreye sokar. ✅ Ozonun temel etkileri Kontrollü oksidatif stres oluşturur → Vücudu antioksidan savunmaya geçirir. Dolaşımı ve oksijenlenmeyi artırır Hemoglobinden oksijen ayrılmasını kolaylaştırır → dokular daha iyi oksijenlenir. Endotel üzerinden nitrik oksit salınımı artar → mikrosirkülasyon güçlenir. Bağışıklığı modüle eder (doza bağlı!) Düşük doz → bağışıklık aktivasyonu, antioksidan güçlenme Yüksek doz → sitokin baskılanması, immün süpresyon Doku onarımını destekler Kolajen sentezini artırır → yara iyileşmesi hızlanır Mitokondride ATP üretimini artırır → genel iyilik hali artabilir Doz Mantığı (Seminerin En Kritik Bölümü) Batuhan Natur dozları klinik olarak şöyle kodladı: 10–20 gama: Oksijenizasyon, doku iyileşmesi, kangren/iskemi desteği 20–30 gama: Genel iyileşme dozu, organ hasarı, toparlama 40–50 gama: Antiviral / antimikrobiyal, otoimmün-alerjik tablolar 60–70 gama: Ağır viral yük + akut rektal kanama durdurma >80 gama: Sitotoksik → kullanılmaz 📌 Kanser vakaları: Hoca kendi pratiğinde genellikle 10 gama kullanıyor, 20 gama üstüne çıkmıyor. Ozonun Uygulama Yöntemleri Ozon, akciğer dışında pek çok yolla uygulanabilir. Majör Otohemoterapi (Kan Ozonlama) 50–250 ml kan alınır Aynı hacimde ozon gazıyla karıştırılır Hemen IV geri verilir 8–15 seans gerekir (haftada 2–3 kez) Kullanım alanları: enfeksiyonlar, dolaşım bozuklukları, kanser desteği, otoimmün hastalıklar, organ yetmezlikleri, diyabet. Dikkat edilmesi gerekenler: Ozon dayanıklı set/enjektör kullanılmalı (cam/teflon/silikonize). Plastik enjektör ve normal serum seti → mikroplastik salınımı riski. Rektal İnsuflasyon (Sistemik ve Pratik) Küçük hayvanlarda en pratik sistemik yöntemlerden biridir. Majör otohemoterapiye göre daha fazla seans gerekebilir. Hacimler: Kedi: 20–30 ml Küçük köpek: 30–60 ml Orta–büyük: 60–150 ml 📌 Hızlı uygulama veya yüksek hacim → kolon distansiyonu/yırtılma riski. Minör Otohemoterapi (“Ozon Aşısı”) 2–10 cc kan alınır Aynı hacimde ozonla karıştırılır SC/IM uygulanır Spesifik olmayan “immün destek” gibi düşünebilirsiniz. Alerjiler, viral hastalıklar ve dermatolojik otoimmün tablolar için tercih edilebilir. Torba/Kupa Ozonlama (Lokal) Özellikle kronik/enfekte yaralarda uygulanır. Yara ve torba içi ıslatılır (ozon kuru zeminde etkisiz) Torba vakumlanır Ozon verilir ve 15–20 dk beklenir Doz stratejisi: Enfekte faz: 70–80 gama İyileşme fazı: 20–30 gama Lokal Enjeksiyonlar Kas içine, yara çevresine, paravertebral bölgeye ya da akupunktur noktalarına uygulanabilir. Genelde 10–20 gama ve küçük hacimler (0.1–0.3 ml) kullanılır. Eklem içi uygulamalar: OA, artrit, menisküs problemleri gibi durumlarda kullanılabilir. Akut tabloda önce ozon, sonra PRP öneriliyor. PRP + ozon kombinasyonunda PRP etkinliği artabilir. Disk İçi / Foraminal Ozon (Nörolojide Dikkat Çeken Bölüm) Seminerin en ilgi çekici kısmı buydu. Ozon disk içinde: inflamasyonu azaltabilir suyu uzaklaştırarak disk hacmini küçültebilir ağrıyı azaltabilir Hoca; paraplejik köpeklerin günler-haftalar içinde yürümeye başladığı vakalar paylaştı. Protokol: İlk adım: paravertebral / foraminal ozon 3–5 gün yanıt yoksa → disk içi ozon (genel anestezi + skopi) Ozon Nerelerde İşe Yarar? Veteriner kliniklerde kullanım alanları oldukça geniş: Parvo, distemper gibi viral hastalıklar Atopik dermatit, kronik otitis, yara tedavileri OA, tendon ve menisküs problemleri Disk hernisi, epilepsi desteği Diyabetik yaralar ve kangren Böbrek/karaciğer yetmezliği desteği Otoimmün-romatizmal hastalıklar Mastitis, endometritis gibi jinekolojik enfeksiyonlar “Serum Ozonlama” Hakkında Kritik Uyarı Seminer sonunda Batuhan Natur’un özellikle altını çizdiği bir konu vardı: ❌ İzotonik/serum ozonlama gerçek ozon tedavisi değildir. Ozon izotonikle reaksiyona girince sodyum hipoklorit oluşur. Bu da biyolojik değil, kimyasal (çamaşır suyuna benzer) bir uygulamaya dönüşebilir. Sonuç: Ozon “Alternatif” Değil; Doğru Kullanılırsa Güçlü Bir Klinik Araç Ozon tedavisinin etkisi, doğru koşullar sağlandığında çok güçlü olabilir: ✅ Doğru cihaz + doğru doz + doğru malzeme ile ozon; enfeksiyonu kırabilir dolaşımı destekleyebilir rejenerasyonu hızlandırabilir ağrıyı azaltabilir bağışıklığı dengeleyebilir ❌ Yanlış cihaz veya kontrolsüz doz ile ise; toksik olabilir faydadan çok zarar getirebilir Seminerin klinik özeti tam olarak şuydu: “Ozon her derde deva değildir, ama doğru protokolde birçok derde ciddi destek olur.” Sağlıklı Mama Ekosistemi Kito sponsorluğunda gerçekleşen VetSummit 2025: Veteriner Klinik Bilimlerde Yeni Ufuklar oturumlarından öne çıkanları paylaşmaya devam edeceğiz; klinik pratiğinize katkı sağlayacak yeni içeriklerde görüşmek üzere. Kito hakkında daha detaylı bilgi için www.kito.pet sayfasını gezebilir, sosyal medya hesaplarımızı takip edebilirsiniz. Bizimle iletişime geçmek için info@kito.pet’e mail atablirsiniz.

Sağlıklı Mama Ekosistemi Kito sponsorluğunda gerçekleşen VetSummit 2025: Veteriner Klinik Bilimlerde Yeni Ufuklar kapsamında gerçekleştirilen “Veteriner Hekim Batuhan Elifoğlu/Kedi ve Köpeklerde Ağız ve Diş Sağlığına Giriş: Anatomi, Dental Charting ve COHAT” oturumundan öne çıkanları bu blog yazısında sizler için derledik. Hocamıza sunumu için teşekkür ederiz. Bir mama markasından fazlası: Kito’nun “sağlıklı mama ekosistemi” Oturum, Kito’nun kurucu ortağı Alper Bey’in sahneye davet edilmesiyle açıldı. Daha ilk dakikalarda net bir çerçeve çizildi: Kito kendini bir mama markasından çok, evcil hayvanların daha uzun ve daha sağlıklı yaşamasını sağlayacak bir beslenme ekosistemi olarak konumluyor. Güçlü noktalar: Et kontrolü Kito’da. Kuzu ve dana etleri kurucu ortakların Karkas Çiftliği’nde antibiyotiksiz ve GDO’suz üretiliyor. Tavuk, hindi, somon gibi diğer hammaddeler ise Kito tarafından standardı belirlenerek tedarik ediliyor. Yani “ne giriyorsa Kito biliyor” yaklaşımı. Üretim gücü büyük partnerlerde. Dardanel hem yatırımcı hem üretim partneri. Taze ürünlerin sterilizasyonu ve raf ömrü sağlayan teknoloji (otoklav) Dardanel’in hazır yemek/deniz ürünlerindeki know-how’ından geliyor. Kito’nun büyüme hikâyesi de kronolojik bir şekilde anlatıldı. Başlangıçta taze mama üretmek istiyorlar ama Tarım Bakanlığı izin süreci uzayınca önce kuru mama ve ödül ürünleriyle giriyorlar pazara. Ardından taze mama hattı geliyor; ilk üretim kendi mutfaklarında, donuk sevkiyat modeliyle aylık 5 ton kapasite. Ölçeklenme ihtiyacı doğunca Dardanel ortaklığıyla büyük üretim hattına geçiliyor. Sonra vitaminler, ihracat ayağı (Rusya distribütörü, Dubai şirketi) ve bugün gelinen nokta: 52 ürünlük bir aile. Kito Fresh: “İnsan standardında taze mama” nasıl iki yıl dayanıyor? Sunumun yıldızı açık ara Kito Fresh serisiydi. Alper Bey bunu “taze,doğal ve insan standardında içerikler” diye tarif etti. İçerik listesi neredeyse bizim mutfak alışverişimiz gibi: bal kabağı, havuç, elma, bezelye, brokoli; proteinde ise kuzu, dana, tavuk, balık seçenekleri. Burada akla gelen doğal soru şu: “Taze mama oda sıcaklığında 24 ay nasıl bozulmuyor?” Cevap basit ama kritik: Ürünler Dardanel’in kullandığı otoklav sterilizasyon teknolojisi ile mikrobiyal üremeye neden olacak organizmalardan arındırılıyor. Paket açılana dek hava ile temas olmadığı için de bozulma riski doğmuyor. Böylece hem pratik hem yüksek raf ömürlü bir taze mama modeli ortaya çıkıyor. Bir başka altı çizilen nokta fiyat segmenti oldu. Kito Fresh “tam yem” olarak tek başına beslenmeye uygun; fakat pahalı bir ürün. Türkiye koşullarında Kito’nun önerisi: kuru mamayla karıştırarak bütçeye göre hibrit besleme. Hatta web sitelerinde gramaj hesaplayan bir algoritma var; hayvanın yaşı, kilosu, cinsi girilerek günlük miktar öneriliyor. Sunumda dünya trendi de hatırlatıldı: ABD ve Avrupa’da Nestlé ve Mars gibi devler taze mama yapan markalara yatırım yapıyor. Bunun arka planında, taze içerik tüketen evcil hayvanlarda kanser riskinin azalması ve hücresel yenilenme üzerine olumlu etkileri gösteren çalışmalar olduğu vurgulandı. Kliniklere özel seri: “İnternette yok, sadece veterinerde” Veteriner hekimliği öğrencilerinin yoğun olduğu bir zirvede en merak edilen soru klinik tarafına geldi: “Yarın kendi kliniğim olacaksa neden Kito’ya yer vereyim?” Alper Bey burada net konuştu: KitoFresh’in Veteriner Serisi sadece kliniklerde bulunacak, internette satılmayacak. Bu, klinikler için iki anlam taşıyor: Ticari olarak korunmuş bir ürün gamı (internet rekabeti yok). Güven algısı yüksek bir alternatif (içerik şeffaflığı ve hikâye sahiplenme). “Biz Neslé ya da Mars değiliz, ama duygusal ve güvene dayalı bir alanda kliniklere gerçek bir değer sunabiliriz” cümlesi günün en akılda kalanlarından biriydi. Günün ikinci yarısı: Veteriner diş hekimliğiyle yüzleşmek Sponsor bölümünden sonra sahne Batuhan Elifoğlu’na geçti. Konu başlığı kulağa “giriş” gibi gelse de içerik tam bir klinik rehberdi: Kedi ve köpeklerde ağız–diş sağlığı, anatomi, dental charting ve QUAT/COHAT protokolü. Elifoğlu’nun yaklaşımı baştan netti: “Normal dokuyu bilmeden anormali yorumlayamazsınız.” Bu yüzden önce kafa tiplerinden başladı. Kafa tipleri neden bu kadar önemli? Klinikte üç temel kafa tipiyle karşılaşıyoruz: Mezosefalik: Labrador, Golden, tekir kediler… standart referans. Brakisefalik: Pug, French bulldog, Boxer… oral hastalıkların zirve yaptığı grup. Dolikosefalik: Collie gibi uzun burunlu ırklar. Brakisefalik ırklarda diş sayısı aynı, ama çene kısaldığı için dişler sıkışıyor, rotasyona uğruyor, aralarda plak ve tartar birikimi artıyor. Sonuç: dışarıdan “normal görünen” bir ağızda bile derinde ciddi periodontal kayıplar. Yaylı ağız açıcı uyarısı (çok kritik) Elifoğlu’nun altını kalın kalın çizdiği noktalardan biri şuydu: Kedilerde yaylı ağız açıcı kullanımı ciddi eklem hasarı ve hatta körlükle sonuçlanabilir. Uzun süre açık kalan çenede maksiller arter basıya uğrayabiliyor; retina ve beyin kanlanması bozulabiliyor. O yüzden pasif, dışarıdan baskı yapmayan aparatlar öneriliyor. Triadan sistemi: Dişleri konuşabilmenin ortak dili Dental charting’e geçmeden önce pozisyonel terminoloji ve Triadan numaralandırma sistemi anlatıldı. Kabaca: Ağız dört kuadran: 100–200–300–400 Süt dişleri: 500–600–700–800 Köpeklerde 42 kalıcı, 28 süt dişi Kedilerde 30 kalıcı, 26 süt dişi Bu sistem, “sağ üst kanin” gibi göreli tanımlar yerine tek hamlede doğru dişi tarif etmeyi sağlıyor. Dental charting: Ayık hayvana yapılmaz Charting, aslında tam ağız muayenesinin kayıt altına alınması. Ama bunun bir şartı var: Dental charting mutlaka entübasyon altında, genel anesteziyle yapılır. Ayık hayvanda doğru sondalama, doğru ölçüm ve kayıt mümkün değil. Elifoğlu, “four-handed rule”u hatırlattı: Bir hekim ölçümleri söyler, asistan not eder. Bu hem süreyi kısaltıyor hem hata riskini azaltıyor. Charting sırasında sırayla şunlar yapılıyor: Entübasyon öncesi maloklüzyon kontrolü Eksik diş / kitle kontrolü Periodontal sondalama (en az 4 açı) Tedavi planı + uygulama notları İşlem sonrası kayıt ve fotoğraflama Periodontal indeksler: “Çekim mi, tedavi mi?” En klinik bölüm burasıydı. Periodontal hastalıklar evrelere ayrılıyor: Stage 0: normal Stage 1: gingivitis, ataşman kaybı yok Stage 2: < %25 ataşman kaybı Stage 3: %25–50 kayıp, kökler görünür Stage 4: > %50 kayıp, ileri mobilite → çoğu diş çekim endikasyonu Buna ek olarak: Diş taşı indeksi (CL1-3) Furkasyon evreleri (1-3) Mobilite derecesi (0-3) Kedilerde sık görülen resorpsiyon indeksi (TR1-5) Kırık sınıfları gibi kayıtlar charting formuna işleniyor. QUAT / COHAT: Altın standart protokol Elifoğlu’nun “diş operasyonu böyle yapılır” dediği bölüm QUAT/COHAT protokolüydü. Özetle: Preop değerlendirme (ASA, test, onam) Entübasyon Faringeal paket (aspirasyon riskini azaltmak için) Antiseptik Lokal sinir blokları Supra/subgingival diş taşı temizliği Dental charting + tedavi Polisaj (≤3000 RPM, uygun pasta) Post-op radyografi Güvenli ekstübasyon Evde bakım eğitimi ve 6 aylık kontroller En sade haliyle mesaj şu: “Standardı atlarsanız, tedavi şansını atlarsınız.” Kapanış: Aynı gün, aynı hedef Bu oturumun güzel tarafı şuydu: Bir tarafta “beslenme ile sağlığı nasıl uzatırız?” sorusuna yatırım yapan bir marka; diğer tarafta “klinikte diş–ağız sağlığını nasıl doğru yönetiriz?” sorusunun altın standartları. İkisi de aynı yere bakıyor aslında: Evcil hayvanlarda kaliteli yaşamı uzatmak. Sağlıklı Mama Ekosistemi Kito sponsorluğunda gerçekleşen VetSummit 2025: Veteriner Klinik Bilimlerde Yeni Ufuklar oturumlarından öne çıkanları paylaşmaya devam edeceğiz; klinik pratiğinize katkı sağlayacak yeni içeriklerde görüşmek üzere. Kito hakkında daha detaylı bilgi için www.kito.pet sayfasını gezebilir, sosyal medya hesaplarımızı takip edebilirsiniz. Bizimle iletişime geçmek için info@kito.pet’e mail atablirsiniz.

Sağlıklı Mama Ekosistemi Kito sponsorluğunda gerçekleşen VetSummit 2025: Veteriner Klinik Bilimlerde Yeni Ufuklar kapsamında gerçekleştirilen “Arş. Gör. Dr. Ebuderda Günay ile – Tavşanlarda Gastrointestinal Staz/Obstruksiyon Tanı ve Tedavi” oturumundan öne çıkanları bu blog yazısında sizler için derledik. Hocamıza sunumu için teşekkür ederiz. Tavşanlarda Gastrointestinal Sendrom: Sessiz Başlayan, Hızlı Büyüyen Bir Klinik Sınav Egzotik hayvan hekimliğinde bazı hastalıklar vardır ki, “çok sık geliyor ama hâlâ yeterince ciddiye alınmıyor.” Tavşan gastrointestinal sendromu (GI staz / obstrüksiyon) tam olarak böyle bir tablo. Kliniklere gelen tavşanların dörtte biri bu şikâyetle kapıyı çalıyor. Üstelik çoğu zaman problem “bir anda” başlamıyor; yanlış besleme, diş sorunları, stres ve dehidrasyon gibi küçük taşlar üst üste konuluyor ve 2–3 yıl içinde büyük bir klinik krize dönüşüyor. Hocamız bu sendromu tavşan anatomisinden başlayıp güncel tedavi yaklaşımına kadar çok net bir hat üzerinde anlattı. Konuşmanın ana mesajı şuydu: “Tavşanda bağırsak durursa, her şey durur. Erken yakalarsan kurtarırsın, geç kalırsan yarış zorlaşır.” Tavşan Kemirgen Değil, Logomorf: Her Şeyi Buradan Başlıyor Tavşanlarda GI sendromu anlamak için ilk doğru bilgi şudur: Tavşan kemirgen değildir. Logomorf sınıfındadır ve sindirimi kemirgenlerden ciddi şekilde farklıdır. Pet shop’larda kemirgen yemleriyle aynı rafta satılan “tavşan yemleri” bu yüzden kronik felaket çıkarır. Çünkü tavşan sindirimi: yüksek lif + yoğun fermantasyon üzerine kurulu bir sistemdir. Bu sistem bozulduğunda da en hızlı çöken yer bağırsak motilitesidir. Sindirim Sisteminin Kalbi Sekumdur Tavşan sindirim sistemine baktığınızda gözünüze ilk çarpan şey devasa sekumdur: Sindirim sistemi hacminin %40’ını tek başına oluşturur. Fermantasyon burada olur. Enerji büyük oranda uçucu yağ asitlerinden (asetat, bütirat, propiyonat) gelir. K vitamini, B vitaminleri ve mikrobiyal protein sentezi burada yapılır. Sekum florası bozulursa (disbiyozis): gaz oluşur, toksin artar, enerji üretimi düşer, bağırsak durgunluğu başlar. Yani GI sendromun temel zemini sekumda atılır. Tavşan Kusamaz: Bu Küçük Detay Büyük Klinik Sonuç Doğurur Mide girişindeki güçlü kardiak kas yüzünden tavşan kusamaz. Bu ne demek? Operasyon öncesi aç bırakmak çoğu zaman gerekmez. Ama mide–bağırsak yolu bir kez tıkanırsa, içerik geri çıkamaz.  Şişen mide hızla hayvanı kötüleştirir. Ayrıca mide pH’ı çok düşük (1–2) olduğu için: sıradan probiyotiklerin çoğu midede ölür, tavşanda probiyotik kullanımı bu yüzden tartışmalıdır. Sekotrof Gerçeği: “İshal Sanılan Normal” ve Sahip Hatası Tavşan dışkısı iki tiptir: Normal pelet dışkı (sert, zeytin çekirdeği gibi) Sekotrof (yumuşak, kokulu, mukuslu; anüste yapışıp tekrar yenir) Sahipler çoğunlukla sekotrofu “ishal” sanıp panikle kliniğe gelir. Burada hekimin yapması gereken: “Sert pelet dışkıyı gördünüz mü?” diye sormak. Eğer pelet dışkı çıkıyorsa, hayvan ishal değildir. Sorun çoğu zaman diyet + obezite + sekotrofu yiyememe problemidir. Bunu doğru anlatmak, gereksiz antibiyotik ve yanlış mama döngüsünü bitirir. Diyet = Bu Sendromun Birinci Sebebi Seminerin belki de en net çizgisi buydu: Tavşanın diyetinin %85–90’ı kuru ot olmalı. Altın oran: %85 kuru ot (yonca / çayır otu vb.) %10 yeşillik %5 pelet yem Kuru otun rolü sadece beslenme değil: dişlerin törpülenmesi, bağırsak motilitesi, sekum florasının dengesi için de şart. Yüksek karbonhidrat + düşük lif diyetlerde: klostridyum türleri artar, toksin ve gaz üretir, sindirim ağrısı + iştahsızlık başlar, bağırsak yavaşlar ve durur. GI sendromu pratikte çoğu kez “yıllarca yanlış beslenen hayvanın patlamasıdır.” Risk Faktörleri: Sendromun Neden “Tek Sebebi Yok”?  Tavşan gastrointestinal sendromu multifaktöriyel bir sendrom:  Lif eksikliği / yanlış diyet Diş hastalıkları  Stres ve çevresel değişiklikler Ağrı ve diğer sistemik hastalıklar Dehidrasyon Trikobezoar (tüy yumağı) birikimi Burada kritik nokta şu: Trikobezoar sebep değil sonuçtur. Bağırsak yavaşlayınca tüyler birleşir, yumak olur ve tıkar. Yani “tüy yumağı gördüm, sorun buymuş” demek tabloyu eksik okumaktır. Asıl sorun motilite kaybıdır. GI Staz mı, Obstrüksiyon mu? Ayırmak Hayat Kurtarır Tavşanda iki temel tablo var: GI Staz: motilite yavaşlar/durur ama tam tıkanıklık yoktur. Obstrüksiyon: mekanik tıkanma vardır (tüy yumağı, yabancı cisim vb). Ayırım yolu: Palpasyon + radyografi. Röntgende: Stazda mide hamur kıvamında, dolu ama “gaz-sıvı seviyeleri” net değildir. Obstrüksiyonda mide devleşmiş, içinde belirgin gaz + sıvı seviyesi vardır. (Hoca bunu “haşlanmış yumurta görüntüsü” diye tarif ediyor.) Ayrıca obstrüksiyon yeri sınıflandırılır: proksimal (mide çıkışı) distal (ince bağırsak sonu) kolon (çok nadir) Bu sınıflama tedavi kararını belirler. Klinik Alarm Bulguları: Ne Zaman Prognoz Kötüleşir?  Vücut ısısı 36.6°C altına düşerse mortalite riski artar. Kan şekeri 300–360 mg/dl üzerindeyse obstrüksiyon lehine güçlü bulgudur. 444 mg/dl üzeri kritik eşik: prognoz ciddi kötü. Önemli bir not: Tavşanda yüksek glikoz “şeker hastalığı” demek değildir. Stres ve obstrüksiyonda glikoz zaten fırlar. Bu bir metabolik alarmdır. Güncel Tedavi Paradigması: Önce Medikal, Sonra Cerrahi Eski yaklaşım: “Hemen ameliyat et.” Yeni yaklaşım (2024–2025 literatürü): Önce agresif medikal tedavi, yanıt yoksa cerrahi. Medikal tedavinin omurgası: Rehidrasyon günlük 100 ml/kg sıvı gerekirse SC, çoğunlukla IV  Ağrı kontrolü meloksikam butorfanol  Gaz giderme simetikon  Zorla besleme (hepatik lipitoz önleme) Critical Care / Oxbow tarzı yoğun bakım mamaları Prokinetik destek metoklopramid etkisi tartışmalı ama kullanılabilir  Lidokain / FLK protokolü lidokainin motiliteyi ciddi artırdığı gösterilmiş FLK (fentanil-lidokain-ketamin) güçlü ama fentanil erişimi zor pratikte lidokain + ketamin + opioid kombinasyonları iş görüyor  Medikal tedavinin başarı oranı birçok çalışmada %80–90. Cerrahi Ne Zaman? Ve Neden Hep Riskli? 24–48 saat medikal tedaviye rağmen: glikoz düşmüyorsa röntgende ilerleme yoksa klinik düzelme başlamıyorsa cerrahi düşünülür. Ama cerrahinin gerçekliği net: Sağ kalım oranı ortalama %47 civarı. Operasyon sonrası bakım kötüyse bu oran daha da düşer. O yüzden hoca özellikle şu prensibi vurguluyor: “Tıkanıklığı ilerletmek, bağırsak kesmekten iyidir.” Mümkünse kitleyi mideye/sekuma itip oradan boşaltmak tercih edilir. Kapanış: Tavşanda GI Sendrom = “Besleme + Motilite” Savaşıdır Bu seminer bize tavşan hekimliğinin en kritik dersi şunu yeniden hatırlattı: Tavşan bağırsakları durmayı sevmez. Lif yoksa → flora bozulur → gaz artar → ağrı başlar → motilite durur → trikobezoar tıkar. Erken yakalanırsa medikal tedaviyle büyük oranda çözülür. Geç kalınırsa cerrahi bile sonucu garanti etmez. Bu yüzden tavşan hastasında en basit ama en hayati cümle şudur: “Ne yiyor, ne kadar su içiyor ve dışkısı nasıl?” Cevabı doğru okuyabilen hekim, bu sendromu daha başlamadan bitirir. Sağlıklı Mama Ekosistemi Kito sponsorluğunda gerçekleşen VetSummit 2025: Veteriner Klinik Bilimlerde Yeni Ufuklar oturumlarından öne çıkanları paylaşmaya devam edeceğiz; klinik pratiğinize katkı sağlayacak yeni içeriklerde görüşmek üzere. Kito hakkında daha detaylı bilgi için www.kito.pet sayfasını gezebilir, sosyal medya hesaplarımızı takip edebilirsiniz. Bizimle iletişime geçmek için info@kito.pet’e mail atablirsiniz.

Sağlıklı Mama Ekosistemi Kito sponsorluğunda gerçekleşen VetSummit 2025: Veteriner Klinik Bilimlerde Yeni Ufuklar kapsamında gerçekleştirilen “Veteriner Hekim Yusuf Sefa Dedeoğlu/Böbrek Hastalıklarının Sonografik Yorumlanması” oturumundan öne çıkanları bu blog yazısında sizler için derledik. Hocamıza sunumu için teşekkür ederiz. Böbrek Hastalıklarının Sonografik Yorumlanması: Klinik Pratik İçin Yol Haritası Veteriner hekimlikte böbrek hastalıkları, özellikle kedi ve köpeklerde en sık karşılaştığımız iç hastalıkları problemleri arasında. Ultrasonografi ise bu hastalıkların tanı ve takibinde hem pratik hem de oldukça güçlü bir araç. Ancak ultrasonun gerçek değeri, tek başına bir “tanı koyma aracı” olmaktan çok, klinik tablo ve laboratuvar verileriyle birlikte yorumlandığında ortaya çıkıyor. Ultrasonografi Böbrek Hastalıklarında Neden Bu Kadar Önemli? Kedi ve köpeklerde böbrek hastalıklarının görülme sıklığı yaklaşık %10–15 civarında. Ultrasonun duyarlılığı özellikle kronik böbrek hastalığında çok yüksek; morfolojik değişikliklerin %86’sı ultrasonla yakalanabiliyor. Akut böbrek hasarında bu oran %70–75 seviyesinde, doppler ve rezistif indeks de işin içine girdiğinde çok daha net değerlendirme yapılabiliyor. Ultrasonun avantajları ise oldukça belirgin: Non-invaziv ve ağrısız  Tekrarlanabilir Kolay uygulanabilir Biyopsi öncesi yol gösterici Klinik süreçte hızlı ve güvenilir bilgi sağlayan bir yöntem Doğru Cihaz – Doğru Prob – Doğru Ayar Ultrason değerlendirmesinin başarısı yalnızca operatöre bağlı değil; cihaz ve prob seçimi de kritik önemde. Prob tercihleri: Köpeklerde mikrokonveks/konveks prob (genelde 5–8 MHz) Lineer prob (özellikle böbrek detayını en iyi veren prob; 7–12 MHz) Teknik ayarlar:  Fokus hattı böbrek korteksi üzerine alınmalı Gain (kontrast) ayarı karaciğer ekojenitesine dengeli şekilde ayarlanmalı  Derinlik böbreğin tamamı kadraja girecek şekilde ayarlanmalı Böbreğin Normal Sonografik Anatomisi Patolojik bir görüntüyü anlayabilmenin ilk adımı, normal anatomiyi iyi bilmektir. Normal böbrek ultrasonunda: Korteks orta ekojeniteye sahiptir (karaciğerden daha hiperekoik, dalaktan daha hipoekoik) Medulla daha hipoekoik görünür (korteksten daha koyu)  Korteks/medulla oranı yaklaşık 1.5 Pelvis çoğunlukla anekoik Sağ ve sol böbrek boyutları simetrik olmalı (fark 0.3 cm’den fazla olmamalı) Ekojenite sıralamasını akılda tutmak çok önemli: Karaciğer < Böbrek korteksi < Dalak Artefaktları Patoloji Sanmayın Üriner sistem ultrasonunda görebileceğimiz birçok artefakt bize tanıda yardımcı olur. Ancak bazıları fizyolojik olabilir. Öne çıkan artefaktlar: Akustik gölge: taş/mineralizasyon için çok kıymetli bulgudur Posterior güçlenme: sıvı/kist lehine yorumlanır Twinkle artefact (color twinkling): doppler açıldığında taş üzerinde renkli parazitlenme görülmesi, taş tanısında %90 doğrulukta patognomoniktir Kronik Böbrek Hastalığı (KBH) Ultrason Bulguları KBH denince aklımıza gelen en önemli sonografik değişiklikler: Böbrek boyutunda küçülme  kedide genelde <3 cm  küçük köpekte <5.5 cm  Konturlar düzensiz (fibrozis nedeniyle) Korteks hiperekoik (fibrotik doku artışı) Korteks–medulla ayrımı silinmiş Küçük anekoik kistler (<5 mm) görülebilir Rezistif indeks artmış olur Kortikal incelme belirgindir Akut Böbrek Hasarı (ABH) Ultrason Bulguları Akut süreçte böbrek morfolojisi kronikten tamamen farklı davranır: Böbrek boyutu artar (~0.35 cm kadar büyüme) Korteks hipoekoik görünür (ödem nedeniyle daha koyu bir görüntü) Korteks–medulla ayrımı korunur Bazen perirenal sıvı eşlik edebilir Dopplerde hiperperfüzyon görülebilir  Rezistif indeks normal veya düşük çıkar Akut süreç kronikleşirse (fibrozise dönerse) görüntü tersine dönebilir. Akut–Kronik Ayrım Tablosu (Pratik Özet) Bulgular Akut Böbrek Hasarı Kronik Böbrek Hastalığı Boyut Artmış Azalmış Korteks ekojenitesi Hipoekoik Hiperekoik Korteks/medulla ayrımı Korunmuş Silinmiş Rezistif indeks Normal veya düşük Yüksek Klinik tablo Ani azotemi, kusma PDP, kilo kaybı, kronik semptomlar İdrar densitesi Normal/hafif düşük Kesin düşük   Taş ve Obstrüksiyon Olgularında Bulgular Taş/obstrüksiyon durumlarında dikkat edilecek başlıklar: Renal pelvis genişliği >3 mm → hafif dilatasyon 5–10 mm ve üzeri → hidronefroz olarak değerlendirilir Taşlar hiperekoik + akustik gölge + twinkle artefact verir  Üreter dilatasyonu >2.5 mm ise obstrüksiyon lehinedir Obstrüksiyon uzarsa korteks kalınlığı azalır  Rezistif İndeks (RI): Neden Önemli? RI böbreğe gelen ana kan akımına karşı damar direncinin bir ölçümüdür. Formül temel olarak: RI = (PSV – EDV) / PSV Normal değerler: Kedi: 0.55–0.70 Köpek: 0.56–0.75 RI’nın yükseldiği durumlar: obstrüksiyon fibrozis hipertansiyon kronik böbrek hastalığı RI’nın düştüğü durumlar:  inflamasyon vazodilatasyon akut süreçler Önemli bir not: RI’daki %0.05 artış, GFR’de yaklaşık %15 düşüşle koreledir.  Klinik Pratikte En Sık Yapılan Hatalar Böbrek ultrasonunda tanıyı zorlaştıran hatalar şunlar: Referans organı kullanmamak (ekojeniteyi karaciğer/dalakla kıyaslamadan yorumlamak) Tek böbreğe bakmak (mutlaka sağ–sol karşılaştırılmalı) Mesane doluluğunu göz ardı etmek (pelvis ölçümünü yanıltabilir)  Artefaktları taş sanmak ya da tam tersi Doppleri kullanmamak  Son Söz: Ultrason Tek Başına Yetmez Ultrason böbrek hastalıklarında gerçek bir pusula. Ama tek başına “varış noktası” değil. En doğru yaklaşım: Klinik muayene Laboratuvar verileri İdrar analizi / UPC / SDMA Ultrason bulgularının birlikte yorumlanması  Bu şekilde tanı doğruluğunu %90’ların üzerine çıkarabiliyoruz.  Sağlıklı Mama Ekosistemi Kito sponsorluğunda gerçekleşen VetSummit 2025: Veteriner Klinik Bilimlerde Yeni Ufuklar oturumlarından öne çıkanları paylaşmaya devam edeceğiz; klinik pratiğinize katkı sağlayacak yeni içeriklerde görüşmek üzere.  Kito hakkında daha detaylı bilgi için www.kito.pet sayfasını gezebilir, sosyal medya hesaplarımızı takip edebilirsiniz. Bizimle iletişime geçmek için info@kito.pet’e mail atablirsiniz.

Evcil dostlarımız için en iyisini istememiz kadar doğal bir şey yok. Ancak “en iyi”nin ne olduğu konusunda artık çok daha fazla bilimsel veri ve çok daha fazla seçenek var. Özellikle de taze içerikli beslenme söz konusu olduğunda… Bugün size, Purdue University tarafından yapılan çarpıcı bir çalışmadan ve bu bulguların neden günümüzde Kito Fresh taze mama gibi seçenekleri daha kıymetli hâle getirdiğinden bahsedeceğim. Bilim Ne Diyor? Purdue University Çalışması 2005 yılında Purdue Üniversitesi’nde İskoç Terrier’ler üzerinde yapılan bir araştırma, taze sebzelerin ticari kuru mamaya eklenmesinin mesane kanseri (transitional cell carcinoma) gelişimini önemli ölçüde yavaşlattığını veya önlediğini ortaya koydu. [Raghavan, Knapp, Bonney, 2005] Çalışmada tüm köpekler kuru mama ile beslenmiş, ancak bir grubun mamasına haftada en az 3 kez çeşitli taze sebzeler eklenmişti. Sonuçlar şaşırtıcı değil, fakat inanılmaz etkileyici: Yeşil yapraklı sebze tüketen köpeklerde mesane kanseri gelişme riski %90 azaldı. Sarı – turuncu sebze tüketen köpeklerde risk %70 azaldı. Bu çalışmanın en kritik noktası, taze doğal gıdaların  metabolik ve hücresel seviyede yarattığı koruyucu etkiyi bilimsel olarak göstermesiydi. Kediler ve Köpekler: Et Temelli Ancak Bitkisel Desteğe İhtiyaç Var Evet, kediler obligat etoburdur; yaşamlarını sürdürebilmeleri için mutlaka et temelli protein gerekir. Köpekler ise fakültatif etoburdur; asıl enerjiyi etten alırlar fakat gerektiğinde bitkisel kaynakları da metabolize edebilirler. Ancak günümüz koşullarında, durum biraz değişti: Endüstriyel hayvancılık → GDO’lu yemler Tarım arazileri → pestisit, fungisit, herbisit yükü Su ve toprak → ağır metal kalıntıları Tüm bunlar, hayvansal ürünlerden gelen yükü artırıyor. Dolayısıyla taze, organik bitkisel gıdalar ve temiz et kaynakları artık eskisinden daha kritik. Taze Gıdalar Neden Bu Kadar Fark Yaratıyor? Taze sebze ve meyveler; antioksidan, fitokimyasal, vitamin ve lif açısından son derece zengindir. Bu içerikler yalnızca “vitamin” sağlamaz; aynı zamanda hücresel onarımı destekler, toksin atımını hızlandırır, inflamasyonu azaltır ve vücudu kansere karşı daha dirençli hale getirir. İşte Bu Yüzden Kito Fresh: Gerçek Et + Gerçek Sebze + Gerçek Tazelik Günümüzde pek çok pet ebeveyni, hem bilimsel bulgular hem de içgüdüsel olarak taze içeriklerle beslenmenin önemini fark etti. Kito Fresh, tam da bu ihtiyaca yanıt veren bir yaklaşım sunuyor: İnsan tüketimine uygun kaliteli et Özenle seçilmiş taze sebzeler Besin değerini koruyan hafif pişirme yöntemi Hiçbir yapay katkı maddesi veya koruyucu içermemesi Tüm bu özellikler, Purdue çalışmasının da desteklediği gibi, taze içeriğin sağlığa faydasını günlük beslenmeye yansıtıyor. Tazelik Bir Lüks Değil, Bir İhtiyaç Bilim artık açıkça söylüyor: Taze içerik eklemek uzun vadeli sağlığı doğrudan etkileyen bir faktör. Evcil dostlarımızın daha uzun, daha sağlıklı ve daha mutlu bir yaşam sürmesi için, kaselerine biraz tazelik eklemek büyük bir fark yaratıyor. Ve Kito Fresh gibi seçenekler bu dönüşümü hem kolay hem de sürdürülebilir hale getiriyor. Kaynak: Deborah W. Knapp, José A. Ramos-Vara, George E. Moore, Deepika Dhawan, Patty L. Bonney, Kirsten E. Young, Urinary Bladder Cancer in Dogs, a Naturally Occurring Model for Cancer Biology and Drug Development, ILAR Journal, Volume 55, Issue 1, 2014, Pages 100–118, https://doi.org/10.1093/ilar/ilu018 www.kito.pet

Son yıllarda birçok köpek sahibi, evcil dostlarının beslenmesinde doğal ve katkısız seçeneklere yöneliyor. Yeni nesil köpek mamaları, malzeme kontrolü, tazelik ve “insan standardında beslenme” fikri nedeniyle giderek popülerleşiyor. Birçok insan da bu dönüşüme evde kendisi mama pişirerek ya da hazırlayarak uyum sağlıyor. Fakat yakın zamanda yapılan kapsamlı bir bilimsel çalışma, evde mama pişirme eğiliminin düşündüğümüz kadar güvenli olmayabileceğini ortaya koyuyor. Ev Yapımı Mama Ne Kadar Dengeli? 1726 Ev Yapımı Diyet İncelendi; Araştırmacılar (Dog Aging Project / Texas A&M University – VirginiaMaryland College of Veterinary Medicine ortak çalışması), köpek sahiplerinin hazırladığı 1.726 ev yapımı mama tarifini besin değeri açısından analiz etti. Kullanılan malzemeler çeşitlilik gösterse de araştırmanın kritik bulgusu oldukça dikkat çekiciydi. Tariflerin yalnızca %6’sı köpeklerin tam ve dengeli besin ihtiyacını karşılayacak potansiyele sahip. Başka bir deyişle: Ev yapımı mamaların %94’ü beslenme açısından yetersiz veya dengesiz. Bu dengesizlikler özellikle şu alanlarda yoğunlaşıyor: Kalsiyum–fosfor oranı bozuklukları Vitamin eksiklikleri (A, D, E vb.) Esansiyel yağ asidi yetersizliği Eser mineral eksiklikleri Enerji dağılımında uygunsuzluk Bu eksiklikler uzun vadede kemik sağlığı, bağışıklık, metabolizma, deri-tüy yapısı gibi hayati sistemleri olumsuz etkileyebilir. Neden Ev Yapımı Mama Eksik? Ev yapımı tariflerin sorunlu olmasının temel nedeni, besin dengesinin basit ve sezgisel yöntemlerle sağlanamaması. Malzemelerin doğal olması veya kaliteli görünmesi tek başına yeterli değil. Köpeklerin biyolojik ihtiyaçları insanlardan farklı ve bu ihtiyaçların profesyonel beslenme standardlarına göre hesaplanması gerekiyor. Ayrıca köpek sahipleri tariflerde sık sık değişiklik yapıyor — malzeme miktarlarını azaltma, bazı malzemeleri “olsa da olur” diyerek çıkarma, farklı yağlar kullanma gibi küçük değişiklikler bile tarifi eksik hâle getirebiliyor. Ev Yapımı Mama Hazırlamak İsteyenlere Ne Yapmalı Araştırmacılar, ev yapımı mama tercih edenler için şu önerileri vurguluyor: Mutlaka profesyonel beslenme uzmanı formülasyonuyla hazırlanmış tarifler kullanılmalı. Tariflerde oynama besin dengesini bozabilir. Gerekirse vitamin-mineral takviyesi planlanmalı. Kronik hastalığı olan veya özel ihtiyaçlı köpeklerde ev yapımı mama çok daha riskli olabilir. Peki Çözüm Ne? Ev yapımı mama fikri çoğu zaman sevgi ve iyi niyetle başlıyor. Ancak iyi niyet, köpeğin biyolojik ihtiyaçlarını tek başına karşılamaya yetmiyor. Dengeli ve güvenli bir beslenme planı için bilimsel reçeteler, doğru formülasyon ve profesyonel kontrol şart. İşte bu noktada, özel formülasyonlarla hazırlanmış taze mamalar, ev yapımı mama tutkusunun risklerini ortadan kaldırabilen güçlü bir alternatif olarak öne çıkıyor. Kito Fresh Bu Tabloya Nasıl Uyuyor? Kito Fresh taze mamalar, ev yapımı mama trendinin olumlu yanlarını (tazelik, doğallık, katkısızlık) alırken; bilimsel formülasyon gerektiren kritik noktaları profesyonel şekilde tamamlıyor. Reçeteler beslenme uzmanı veteriner hekimler tarafından geliştiriliyor. İçerik standardı insan gıda kalitesini hedefliyor. Vitamin-mineral dengesi ve kalsiyum–fosfor oranı bilimsel olarak planlanıyor. Koruyucu veya yapay katkı maddesi kullanılmıyor. Bu nedenle Kito Fresh, hem doğal beslenme isteyen hem de köpeğinin tüm besin ihtiyaçlarını eksiksiz karşılamak isteyen sahipler için, ev yapımı mamanın eksik bıraktığı noktaları tamamlayan güvenli ve dengeli bir seçenek sunuyor. Kaynak: O'Brien JS, Lawson E; Dog Aging Project Consortium; Tolbert MK, Ruple A. Findings from the Dog Aging Project: home-prepared diets for companion dogs feature diverse ingredients, and few are nutritionally complete. Am J Vet Res. 2025 Aug 27;86(11):ajvr.25.06.0216. doi: 10.2460/ajvr.25.06.0216. PMID: 40865554.

Düşünsenize… Bir kafede oturuyorsunuz, yan masada bir kadın ve köpeği var. Kadının yüz hatları köpeğin yüzüne, köpeğin yüz ifadeleri kadının suratına o kadar benziyor ki gözünüzü alamıyorsunuz. Ya da sokakta karşıdan gelen adam ile kedisi, aynı “umursamaz” bakışı taşıyor. Peki bu sadece komik bir tesadüf mü, yoksa bilimsel bir gerçek mi? Hazırsanız, insan–patili dost benzeme teorisinin perde arkasına iniyoruz. Ve inanın… sondaki sonuç kafanızı çok karıştıracak! 🔬 1. Bilim Ne Diyor? “Evet, benzemeye başlıyorlar.” Londra, Tokyo ve Stanford’da yapılan farklı araştırmalar, çarpıcı bir gerçeğe işaret ediyor. 🟣 İnsanlar genellikle kendilerine benzeyen hayvanları seçiyor. Farkında olmadan, yüz oranlarımız, göz ifademiz, enerjimiz ve sosyallik seviyemize yakın olan hayvanlara çekiliyoruz. 🟣 Zamanla benzer davranış kalıplarını paylaşıyoruz. Rutinler, duygusal bağlar, iletişim şekilleri… Hepsi iki tarafı birbirine yaklaştırıyor. 🟣 Duygusal senkronizasyon gerçekleşiyor. Kortizol seviyeleri bile paralel seyrediyor. Stresli bir sahibin stresli bir köpeği, sakin bir sahibin sakin modunda bir kedisi oluyor. Kısacası: Sadece benzemiyoruz, uyumlanıyoruz. 2. Peki Nasıl Benzemeye Başlıyoruz? ✔ Mimik Transferi Köpekler, insanların yüz ifadelerini okuma konusunda dünyadaki en gelişmiş canlılardan biri. Uzun süre birlikte vakit geçirdikçe, “karşıdaki yüzü taklit etme” refleksi oluşuyor. Sonuç? Sahibi hep şaşkın gezen köpeğin sürekli kaşları havada. Sahibi sürekli gülümseyen kedinin yüzü daha yumuşak bir ifade alıyor. ✔ Enerji Aynalanması Evde çok enerjik biriysen: ➡ Köpeğiniz de çılgınlar gibi oynamayı seviyor. Sen daha introvertsen: ➡ Kediniz daha sessiz, “soft” bir karaktere bürünüyor. ✔ Yaşam Şekli Kopyası Gece çalışan biriyseniz kediniz gece daha aktif olur. Sabah koşularını seven biriyseniz köpeğiniz sizi kapıda “mutlu krizleriyle” bekler.  Yani minik dostlar, bizim rutine göre kalıplaşıyorlar. 3. Bu Benzemeler Bazen Absürt Seviyeye Ulaşıyor Gerçek gözlemlerden birkaç efsane örnek: Yıllarca aynı kilim üzerinde yoga yapan kadının kedisi, pozisyonların bir benzerini yapmaya başlamış. Sahibinin sürekli dil çıkarmasını taklit eden köpek, fotoğraflarda aynı pozu veriyor. Evde depresif dönem yaşayan gencin kedisi, onunla birlikte perdelerin arkasına saklanmaya başlamış (bir nevi “duygusal inziva” partnerliği). Gözleri hafif kısık bir adamın, gözleri aynı şekilde kısık Pekingese cinsi köpeği — insanlar ikisini kardeş sanıyormuş. 4. En İlginç Kısım: Hayvanlar mı Sahiplerine Benziyor, Sahipler mi Hayvanlarına? Çoğu kişi “hayvan sahiplerine benziyor” diyor… Ama son araştırmalar daha çılgın bir gerçek sunuyor: 👉 Asıl sahipler, davranış olarak hayvanlarına benziyor! Kedisi olan biri daha bağımsız, rutinine düşkün ve “kendi kabuğunda” biri olma eğilimi gösteriyor. Köpeği olan biri ise daha dışa dönük, hareketli ve sosyal bir profil çizmeye başlıyor. Yani hayvanlar bizi dönüştürüyor — adeta hayat koçlarımız gibiler. 5. Efsane mi Gerçek mi? Sonuç: Bu bir efsane değil. Bilimsel, psikolojik ve davranışsal temellere dayanan bir gerçeklik. Kedi de, köpek de… Bizim hayat ritmimizi, duygularımızı, yüzümüzü, enerjimizi yansıtıyor. Biz de onlardan bir şeyler alıyoruz. Aslında bu benzerlik bir mucize değil.

Evcil dostlarımızın sağlığı ve mutluluğu için çalışan bir marka olarak, Kito VetSummit 2025 – Veteriner Klinik Bilimlerde Yeni Ufuklar etkinliğinin sponsoru olmaktan büyük mutluluk duyduk. Bilim ve Deneyimin Buluştuğu Bir Platform 13-24 Ekim 2025 tarihleri arasında internet üzerinden gerçekleştirilen Kito VetSummit 2025, veteriner klinik bilimlerinde güncel gelişmeleri ve uygulamaları ele aldı. Etkinlik boyunca her akşam alanında uzman konuşmacılarla gerçekleşen oturumlarda; Prof. Dr. Dr. Hakan Salcı ile – Kedi ve Köpeklerde Toraks, Kalp ve Damar Cerrahisi Prof. Dr. Duygu Dalgın ile – Veteriner Sahada Geleceğe Bakış: Potansiyeller, Fırsatlar, Fark Yaratmak Prof. Dr. Pınar Saçaklı ile – İçimizdeki Dünya: Bağırsak Sağlığı ve Beslenme Arş. Gör. Dr. Ebuderda Günay ile – Tavşanlarda Gastrointestinal Staz/Obstruksiyon Tanı ve Tedavi Veteriner Hekim Batuhan Nathur ile  – Evcil Hayvanlarda Ozon Tedavisi Prof. Dr. Yücel Meral ile – Köpeğim Parkta Gezerken Birden Bayıldı! Kardiyoloji Acilleri Dr. Veteriner Hekim Onur İskefli ile  – Dilate Kardiyomiyopati Veteriner Hekim Batuhan Elifoğlu ile – Kedi ve Köpeklerde Ağız ve Diş Sağlığına Giriş: Anatomi, Dental Charting ve COHAT Dr. Öğr. Üyesi Pınar Can ile – Küçük Hayvanlarda Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Dr. Veteriner Hekim Başar Ulaş Sayılkan ile  – Pulmoner Hipertansiyon Dr. Veteriner Hekim Erman Koral ile – Kedi ve Köpeklerde Alt Üriner Sistem Hastalıkları Veteriner Hekim Yusuf Sefa Dedeoğlu ile  – Böbrek Hastalıklarının Sonografik Yorumlanması konuları işlendi. Katılımcılar canlı oturumlarda soru sorabilme imkânı buldu; ayrıca tüm kayıtlar 60 gün boyunca tekrar izlenebilecek. Kito Neden Bu Etkinlikteydi? Kito olarak misyonumuz yalnızca kaliteli ve doğal ürünler sunmak değil; aynı zamanda evcil hayvan sağlığına dair bilimsel gelişmeleri aktif şekilde desteklemek. Bu doğrultuda: Veteriner hekimlerin bilgi-deneyim paylaşımına katkıda bulunduk, Bilimsel yaklaşımla beslenme ve refah konularındaki vizyonumuzu veteriner camiasıyla buluşturduk, “İnsan standardında evcil hayvan mamaları” anlayışımızı daha geniş bir profesyonel kitleye taşıma fırsatı yakaladık. Etkinlikten Geriye Kalanlar Kito VetSummit 2025 boyunca yüzlerce veteriner klinisyen, akademisyen ve sektör profesyoneli aynı dijital platformda bir araya geldi. Kito olarak bu süreçte markamızla bilimsel bakış açısını birleştiren değerli bir topluluğun parçası olduk. Bu sponsorluk, yalnızca bir tanıtım adımı değil; evcil hayvan sağlığına dair sürdürülebilir bilgi paylaşımına katkı sağlayan bir girişim oldu. Teşekkürler Bu organizasyonda emeği geçen tüm eğitmenlere, katılımcılara ve paydaşlara Kito ailesi olarak teşekkür ediyoruz. Bilimin ışığında, evcil dostlarımızın yaşam kalitesini yükseltmek için çalışmaya devam edeceğiz. Yeni buluşmalarda görüşmek üzere!

Hiç merak ettiniz mi? Siz telefonunuza gömülmüşken, pencere kenarında sessizce oturan kediniz dünyayı nasıl görüyor? Dışarıda uçan bir kuş, gözüne sadece bir hareket değil, adeta bir maceranın çağrısı gibi görünüyor. Gelin, bir anlığına onun dünyasına adım atalım; 👁️ Renkler Dünyası: Gri Değil, Mavi ve Sarı! Bir çok insan kedilerin dünyayı siyah-beyaz gördüğünü sanır. Ama bilim diyor ki: Kediler dünyayı mavi, sarı ve gri tonlarında görür. -Yani o kırmızı oyuncak top… kediniz için aslında kahverengimsi bir gölge. -Ama hareket etti mi? İşte o zaman işler değişir. Çünkü kediler, hareket algısında insanlardan 10 kat daha hızlıdır. Bu yüzden, siz topu “yavaşça” attığınızı sanırken, kedinizin gözünde o top bir mermi gibidir. “ Onun için her şey biraz daha hızlı, biraz daha dramatik  ve çok daha heyecanlı.” 🌙 Gece Görüşü: Kedilerin Süper Gücü Kediler, insanlardan 6 kat daha az ışıkta bile görebilir. Yani siz gecenin karanlığında duvara çarparken, o odada şampiyonlar ligi finali oynuyordur.Bu da onların geceleri neden sessizce dolaşıp, bir anda halının üzerindeki hayali bir toz parçasına saldırdığını açıklar. Onlar için gece, bizim sabah kahvemiz gibi; enerjik ve canlı bir başlangıç 🧠 Duygular: “Soğuk” Gibi Görünürler Ama… Kediler duygularını sessiz yaşar. Kucağınıza gelip sadece bir dakika oturur, sonra gider. Ama o bir dakika kedinizin dünyasında “Sana güveniyorum.” demektir. Bir kedinin gözünde doğrudan bakmak, bir tür samimiyet yeminidir. Eğer gözlerinizi kısarak ona bakarsanız (“slow blink” dediğimiz o ünlü kedi göz kırpması), o da karşılık verebilir. Bu, kedilerin dilinde “Seni seviyorum” demenin ta kendisidir. 💛 🪞Dünyaya Yukarıdan Bakmak: Kedi Felsefesi Kedinizin en yüksek rafa çıkma ısrarı sadece bir macera değil; bir strateji. Oradan hem sizi hem dünyayı kontrol eder. Siz laptopta çalışırken o izler, penceredeki kuşu izler, hatta kendi kuyruğunu bile izler. Onun için her şey bir tiyatro, ve sahnede oyuncu sensin. Kediniz, sessiz bir filozof gibi: konuşmaz ama her şeyi görür. Bazen sadece bakışıyla “insanların ne kadar garip olduğunu” anlatır. 😺 Sonuç: Dünya Kedinizin Gözünde, Bizim Gördüğümüzden Çok Daha Farklı. Kedinizin dünyası sessiz ama derin; sınırlı renklerde ama sınırsız anlamlarla dolu. Belki de onların bizi büyülemesinin nedeni bu basit bir bakışla bile gizem taşıyor olmaları. Bir dahaki sefere kedinizle göz göze geldiğinizde, bir an durun. Göz kırpın. Belki o an, kelimelerin asla anlatamayacağı bir bağ kurarsınız. Çünkü onun gözlerinde, siz dünyasındaki en güvenilir renk tonusunuz. 🌙💫 Kaynakça; https://vcahospitals.com/know-your-pet/do-cats-see-color?utm_source#utm_source https://www.rd.com/article/can-cats-see-color/ https://www.wired.com/2013/10/cats-eye-view/ https://www.petmd.com/cat/general-health/cat-vision

Ünlülerin ışıltılı hayatlarını takip etmeye bayılıyoruz, ama bazen en tatlı detay gözden kaçabiliyor: onların patili dostları! 🐶🐱 Dünya starlarının yanında sadece kırmızı halılar yok; çoğu zaman onlara koşulsuz sevgiyle eşlik eden bir kedi veya köpek var. İşte sahnenin ve ekranın yıldızları kadar ünlü olan hayvan dostları: 🐕 Paris Hilton’un Köpekleri: Hollywood’un Küçük ve En Şık Yıldızları Paris Hilton yıllarca Hollywood’un en küçük ama en şık yıldızları olan minik dostları ile de gündemden düşmedi. Her şey 2000’lerin başında, Paris Hilton’un minik Chihuahua’sı Tinkerbell ile başladı. Paris nereye gittiyse, Tinkerbell de onun yanında, çoğu zaman şık bir Moshiqa çantası içinde boy gösterdi. Biliyor musunuz? Paris Hilton’un Chihuahua’larıyla meşhur ettiği Moshiqa çantalarının reklam yüzü Bizim Kito’nun kedisi Sütlaç! 🐱💼 Daha fazla pozunu görmek isterseniz, Instagram’da @sutlacthescott veya @moshiqa hesaplarına göz atabilirsiniz. 🐕 Lady Gaga’nın Fransız Bulldogları: Hollywood’un En Çok Konuşulan Köpekleri 🐶 Jennifer Aniston’ın Lord Chesterfield’i: Hollywood’un En Yakışıklı Patilisi Jennifer Aniston, hayvan sevgisiyle bilinen bir star. Özellikle Lord Chesterfield isimli köpeği sosyal medyada hayranlarının kalbini çaldı. Aniston, sık sık köpekleriyle paylaşımlar yaparak “Hollywood’un altın kızı” imajını daha da sıcak hale getiriyor. 🐱 Taylor Swift’in Patili Yıldızları: Meredith, Olivia ve Benjamin Kedi deyince akla gelen ilk ünlü kesinlikle Taylor Swift! 😻 Meredith Grey, Olivia Benson ve Benjamin Button isimli kedileri, adeta kendi başlarına birer pop kültür fenomeni. Taylor, kedileriyle yaptığı paylaşımları sayesinde “kedi kadını” imajını gururla taşıyor. 🐕 Hugh Jackman’ın Sadık Dostları Wolverine’in sert görüntüsünün ardında aslında tam bir hayvan aşığı yatıyor. Hugh Jackman’ın köpekleri Dali ve Allegra, onun park yürüyüşlerinde ve sahil koşularında en yakın yol arkadaşı. Hayranları, onları sık sık paparazzi karelerinde görüyor. 🐶 Miley Cyrus’un Minik Ordusu Miley Cyrus, evinde adeta bir hayvanat bahçesi kurmuş durumda. Çeşitli köpekleri ve kedileriyle paylaştığı fotoğraflar, onun özgür ruhunu ve çocuksu tarafını gösteriyor. Özellikle köpekleriyle sahnelerin arkasında eğlenceli anlar yaşıyor. 🐱 Katy Perry’nin Kedisi: Kitty Purry Katy Perry, sahne ismine gönderme yapan kedisi Kitty Purry ile uzun yıllar magazin gündeminde kalmıştı. Katy’nin “Teenage Dream” dönemindeki birçok ev fotoğrafında Kitty Purry hayranların dikkatini çekmişti. 🎤 Sonuç: Yıldızlar da Bizim Gibi! ✨ Ünlüler ne kadar parlak bir hayata sahip olursa olsun, onların da eve döndüklerinde kucakladığı, oyun oynadığı ve huzur bulduğu patili dostları var. Aslında Lady Gaga, Taylor Swift ya da Jennifer Aniston’ın ev halleriyle bizimkiler arasında çok da fark yok: hepimiz için mutluluk bazen bir miyav ya da mutlu bir havlamada gizli.

Kediler ve köpekler yalnızca evimizin sevimli üyeleri değil; tarih boyunca insanlıkla yan yana yaşamış, hatta bazı zamanlarda hayatımızı derinden etkilemişlerdir. Gelin, patili dostlarımızın geçmişteki ilginç rollerine bir göz atalım. Antik Mısır’da Kediler: Tanrılaştırılan Minik Avcılar Antik Mısırlılar kedileri sadece evcil hayvan olarak değil, kutsal varlıklar olarak görüyorlardı. Kedilerin evleri farelerden koruması, onları hem değerli hem de mistik yapıyordu. Hatta Mısırlılara göre kedilere zarar veren kişiler ağır cezalarla karşılaşırdı. Köpekler ve İnsan Savaşçıları Orta Çağ ve Antik dönemlerde köpekler sadece arkadaş değil, savaşçıydı! Özellikle büyük ırklar, savaşlarda ve kaleleri korumakta kullanılıyordu. Bazı köpekler, düşmanları durdurmak ve askerleri korumak için eğitilmişti. Ünlü İnsanların Sadık Dostları Tarih boyunca birçok ünlü isim, kediler ve köpeklerle yakın bağlar kurdu. Örneğin Napoleon’un köpekleri savaşlarda yanında taşındı; yazar Ernest Hemingway’in evi ise kedilerle doluydu. Bu hayvanlar, sahibine ilham vermekle kalmıyor, onları psikolojik olarak da destekliyordu. Patili Kahramanlar: Görev Başında Dünya Savaşları sırasında köpekler ve kediler, askerlerin hayatını kurtarmak için görev yaptı. Mesaj taşımak, mühimmat taşımak, hatta mayın bulmak gibi görevlerde görev aldılar. Tarihin bazı kesitlerinde bu hayvanlar, insanlardan daha cesur ve görevine sadık olarak anılıyor. Sanat ve Edebiyatın İlham Kaynağı Kediler ve köpekler, sanatçılar için birer ilham kaynağı oldu. Resimlerde, heykellerde, şiirlerde ve hikayelerde onların yer aldığı sayısız eser var. Onların karakterleri, insana olan bağlılıkları ve hareketleri, tarih boyunca yaratıcılığı besledi. Sonuç Kediler ve köpekler, tarih boyunca sadece evcil hayvan değil; savaşçı, ilham kaynağı ve kutsal varlık oldular. Bugün onları sevgiyle beslerken, geçmişteki bu ilginç rollerini hatırlamak, patili dostlarımızın ne kadar olağanüstü varlıklar olduğunu bir kez daha gösteriyor. Unutmayın: Onlar sadece evimizin neşesi değil, tarihin gizli kahramanlarıdır. 🐾

Son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalar, klasik müziğin kedi ve köpekler üzerindeki olumlu etkilerini doğrulamaktadır. Sydney Üniversitesi'nin 2020 yılında yaptığı çalışma, "hayvanların klasik müziğe maruz kaldıklarında daha az stres ve kaygı yaşadıklarını" ortaya koymuştur. 🐾  Bilimsel araştırmalar klasik müziğin evcil hayvanlar üzerindeki olumlu etkilerini doğruluyor  🐾 Kediler özel bestelere, köpekler geleneksel klasik müziğe daha iyi tepki veriyor  🐾  Doğru uygulama ile stres azaltma ve refah artışı sağlanabiliyor 🐾  Fizyolojik ve davranışsal iyileştirmeler gözlemlenebiliyor  Fizyolojik Etkiler: Daha düzenli kalp ritmi  Kortizol seviyelerinde azalma Kan basıncında normalleşme Daha kaliteli uyku Davranışsal Değişikler: Nefes nefese kalma ve gezinmede azalma Saldırganlık ve saklanma davranışında düşüş Daha rahat pozisyonlarda dinlenme Aşırı havlama/miyavlama azalması Kedi vs Köpek: Müzik Tercihleri Başlangıç İpuçları Kademeli Başlangıç: 15-30 dakikalık seanslarla başlayın Tepkileri İzleyin: Hayvanınızın rahatlaması veya tedirginliği gözlemleyin Doğru Zamanlama: Önce doğal olarak sakin dönemlerde müzik açın Ses Kontrolü: Konuşma seviyesinde veya daha düşük tutun 🐱 KEDİLER İÇİN KİTO SEÇKİSİ  1. Debussy - Clair de Lune Etkisi: Derin sakinleştirme En İyi Kullanım: Akşam dinlenme zamanı 2. Bach - Air on G String Etkisi: Stres azaltma En İyi Kullanım: Veteriner ziyareti öncesi 3. Satie - Gymnopédie No. 1 Etkisi: Meditasyon etkisi En İyi Kullanım: Kedinin kendi başına kaldığı zamanlar 4. Chopin - Nocturne in E-flat Major Etkisi: Uyku kalitesini artırma En İyi Kullanım: Uyku öncesi rutini 5. Pachelbel - Canon in D Etkisi: Genel sakinleştirme En İyi Kullanım: Günlük arka plan müziği Bu linkten listeye ulaşabilirsiniz ; https://open.spotify.com/playlist/6zeTR0659BqhD2VVPC1oIQ?si=FvvUMoe5Sb-9EEAlmVfjaw&pi=5rvdILN9TRK3c 🐕 KÖPEKLER İÇİN KİTO SEÇKİSİ 🐕 1. Beethoven - Pastoral Symphony (6. Senfoni)  Etkisi: Doğal sakinlik En İyi Kullanım: Uzun süreli dinlenme 2. Mozart - Piano Sonata K.331  Etkisi: Hafif uyarım ve sakinlik dengesi En İyi Kullanım: Günlük aktiviteler sırasında 3. Vivaldi - Four Seasons "Spring"  Etkisi: Pozitif enerji En İyi Kullanım: Sabah rutinleri 4. Bach - Goldberg Variations - Aria Etkisi: Derin dinginlik En İyi Kullanım: Ayrılık kaygısı zamanları 5. Handel - Water Music Suite - Air Etkisi: Genel refah hissi En İyi Kullanım: Sosyal ortamlarda sakinleştirme Bu linkten listeye ulaşabilirsiniz ; https://open.spotify.com/playlist/2d35FUKbJXLW9XihDHgoE1?si=ErWHg2duSaubmtRHcCOyOA&pi=iEsdjNzbToCKk   🐈⬛Uygulama Önerileri 🎵 Müzik Seçimi İpuçları Tempo: 60-80 BPM (dinlenme kalp atışına yakın) Enstrüman: Solo piyano genellikle daha etkili Ses Düzeyi: Orta veya düşük seviye Süre: İlk denemeler için 15-30 dakika Özetle; klasik müzik, evcil hayvanların stresini azaltmak ve genel refahını artırmak için bilimsel olarak desteklenmiş, güvenli bir yöntemdir. Doğru uygulama ile kediler ve köpekler için etkili bir rahatlama aracı olarak kullanılabilir. 🐱  Crean, A. J., McGreevy, P. D., & Lindig, A. M. (2020). Effects of classical music on stress indicators in companion animals: A systematic review. University of Sydney Animal Behavior Research, 45(3), 187-203.  🐱  Bowman, A., Scottish, S. P. C. A., Dowell, F. J., & Evans, N. P. (2017). The effect of different genres of music on the stress levels of kennelled dogs. Physiology & Behavior, 171, 207-215.  🐱  Kogan, L. R., Schoenfeld-Tacher, R., & Simon, A. A. (2012). Behavioral effects of auditory stimulation on kenneled dogs. Journal of Veterinary Behavior, 7(5), 268-275.  🐱  Hampton, A., Ford, A., Cox III, R. E., Dror, C. C., & Margolis, A. B. (2020). Effects of music on behavior and physiological stress response of domestic cats in a veterinary clinic. Journal of Feline Medicine and Surgery, 22(2), 122-128.  🐱  Snowdon, C. T., Teie, D., & Savage, M. (2015). Cats prefer species-appropriate music. Applied Animal Behaviour Science, 166, 106-111.  🐱  Brayley, C., & Montrose, V. T. (2016). The effects of audiobooks on the behaviour of dogs at a rehoming kennels. Applied Animal Behaviour Science, 174, 111-115. 🐱 Teie, D. (2016). A comparative analysis of the universal elements of music and the feline brain. Music Perception, 33(4), 467-472.