Sağlıklı Mama Ekosistemi Kito sponsorluğunda gerçekleşen VetSummit 2025: Veteriner Klinik Bilimlerde Yeni Ufuklar kapsamında gerçekleştirilen “Dr. Veteriner Hekim Onur İskefli/Dilate Kardiyomiyopati” oturumundan öne çıkanları bu blog yazısında sizler için derledik. Hocamıza sunumu için teşekkür ederiz.
Köpeklerde Dilate Kardiyomiyopati (DKM)
Sessizce İlerler, Bir Gün Ani Bayılmayla Ortaya Çıkabilir
Bazı hastalıklar vardır; dışarıdan bakıldığında “birden bire oldu” gibi görünür. Oysa aslında aylar, hatta yıllar boyunca yavaş yavaş ilerlemiştir. Köpeklerde dilate kardiyomiyopati (DKM) tam olarak böyle bir hastalıktır.
Genellikle büyük ve orta ırk köpeklerde görülür ve uzun süre hiçbir belirti vermeyebilir. Ancak bir gün köpek aniden bayılabilir, hızlı nefes almaya başlayabilir ya da çabuk yorulabilir. İşte o noktada hastalık artık ileri bir aşamaya geçmiş olabilir.
DKM uzun yıllar sadece genetik bir hastalık olarak düşünülüyordu. Ancak artık biliyoruz ki tablo sadece kalıtımla ilgili değildir. Beslenme şekli, bazı ilaçlar ve başka hastalıklar da DKM gelişimine katkıda bulunabilir.
1. DKM Nedir?
Kalbin Gücünü Kaybetmesi
DKM bir kalp kası hastalığıdır.
Bu hastalıkta:
- Kalbin iç boşlukları büyür.
- Kalp duvarları incelir.
- Kalbin kanı pompalama gücü azalır.
Yani kalp hacim olarak büyür ama güç olarak zayıflar.
Daha büyük görünür, ama daha az etkili çalışır.
2. Neden Oluşur? Sadece Genetik Değil
Genetik Yatkınlık
Doberman ve Boxer gibi bazı ırklar daha risklidir. Bu ırklarda hastalık daha sık görülür.
Ancak genetik tek sebep değildir.
Beslenmeye Bağlı Nedenler
Taurin Eksikliği
Taurin, kalp kası için önemli bir amino asittir. Eksikliği kalp kasının zayıflamasına neden olabilir.
Karnitin Eksikliği
Özellikle bazı spaniel ırklarında kalp kası sorunlarına yol açabilir.
Uzun Süre Tahılsız Mama Kullanımı
Bazı tahılsız mamalarda bitkisel protein oranı yüksektir. Bu durum zamanla taurin dengesini etkileyebilir. Irk yatkınlığı olmasa bile uzun süreli yanlış beslenme kalp kasını zayıflatabilir.
İlaçlar ve Diğer Hastalıklar
- Bazı kemoterapi ilaçları kalp kasına zarar verebilir.
- Hormon hastalıkları (örneğin böbrek üstü bezi hastalıkları) kalbi uzun vadede yıpratabilir.
Özetle DKM bazen kalıtsaldır, bazen yanlış beslenmenin sonucudur, bazen de başka bir hastalığın etkisiyle gelişir.
3. Hastalık İki Dönemden Geçer
1️⃣ Belirti Vermeyen (Gizli) Dönem
Bu dönemde köpek tamamen normal görünür.
Hiçbir şikâyet yoktur.
Ancak kalp kası yavaş yavaş zayıflamaya başlamış olabilir.
Bu yüzden riskli ırklarda düzenli kalp kontrolü çok önemlidir.
2️⃣ Belirti Veren Dönem
Artık hastalık dışarıdan fark edilir hale gelir.
Şu belirtiler görülebilir:
- Çabuk yorulma
- Nefes nefese kalma
- Öksürük
- Karında sıvı birikmesi
- Aniden bayılma
Buradaki “bayılma” (tıbbi adıyla senkop), beynin kısa süreli kan akımı azalması nedeniyle hayvanın birkaç saniyeliğine bilincini kaybetmesidir. Genellikle hızla toparlar ama bu durum ciddi kalp ritim bozukluklarının işareti olabilir.
Önemli klinik refleks:
Ani bayılma varsa mutlaka EKG çekilmelidir.
4. DKM’de Hangi Belirtiler Görülür?
Sol Taraflı Kalp Yetmezliği Belirtileri
- Hızlı nefes alma
- Egzersiz intoleransı
- Bazen öksürük
Sağ Taraf da Etkilenirse
- Karında sıvı birikmesi (asites)
En Tehlikeli Durum: Ritim Bozuklukları
Kalp düzensiz atmaya başlayabilir.
Bu ritim bozuklukları bazen ani bayılmaya, hatta ani ölüme yol açabilir.
5. Öksürük Her Zaman Akciğer Ödemi Demek Değildir
Kalp hastası her zaman öksürmez.
Kalbe bağlı öksürük genellikle kalbin büyüyüp bronşlara baskı yapmasıyla olur.
Akciğerlerde sıvı birikmesi varsa (akciğer ödemi), köpek ciddi nefes darlığı yaşayabilir ama her zaman öksürmeyebilir.
Bu nedenle:
- Öksürük yok diye kalp hastalığını dışlamamak gerekir.
- Öksürük var diye de hemen akciğer ödemi dememek gerekir.
6. Tanı Nasıl Konur?
Fizik Muayene
Her şey dikkatli bir klinik muayene ile başlar.
EKG
Kalp ritmini değerlendirir.
Özellikle ani bayılma yaşayan hastalarda hayati önemdedir.
Röntgen
Kalp büyümüş mü, akciğerde sıvı var mı gösterir.
Ekokardiyografi (Kalp Ultrasonu)
DKM tanısını netleştiren en önemli yöntemdir.
Kalbin büyüklüğü ve pompalama gücü burada ölçülür.
7. Tedavi Nasıl Planlanır?
Tedavi hastalığın evresine göre değişir.
Belirti Yoksa
- Düzenli takip
- Ağır egzersizden kaçınma
- Gerekirse beslenme düzenlemesi
Pompalama Gücü Azalmışsa
- Pimobendan gibi kalbin kasılma gücünü artıran ilaçlar
Kalp Yetmezliği Gelişmişse
Genellikle şu ilaçlar birlikte kullanılır:
- Diüretikler (vücuttaki fazla sıvıyı atmak için)
- ACE inhibitörleri
- Pimobendan
- Spironolakton
Ritim bozukluğu varsa ona özel ilaçlar eklenir.
8. Evde Takip Çok Önemli
Hasta sahiplerine en önemli öneri:
Uyurken solunum sayısını takip edin.
Dakikada 30’un üzerindeki solunum sayısı, akciğerlerde sıvı birikiminin erken işareti olabilir.
Erken fark edilirse kriz büyümeden müdahale edilebilir.
9. Akut Durumda Panik Yönetimi
Akciğer ödemi yaşayan köpekler ciddi bir boğulma hissi yaşayabilir. Bu durum hem hasta hem de hekim için zorlayıcıdır.
Bu aşamada:
- Hayvanın sakinleştirilmesi tedavinin bir parçasıdır.
- Butorfanol bu amaçla güvenle kullanılabilir.
Sonuç: DKM’de En Önemli Şey Erken Yakalamaktır
Bu hastalık uzun süre sessiz kalabilir.
Belirti ortaya çıktığında süreç çoğu zaman ilerlemiştir.
Unutulmaması gereken üç temel nokta:
- DKM sadece genetik değildir; beslenme hikâyesi mutlaka sorgulanmalıdır.
- Belirti vermeyen dönemde yakalanan hastaların yaşam süresi ve kalitesi çok daha iyidir.
- Ani bayılma kalp ritim bozukluğunun işareti olabilir; EKG ihmal edilmemelidir.
Kalp büyüyebilir.
Ama erken tanı sayesinde oyunun gidişatı değiştirilebilir.
Sağlıklı Mama Ekosistemi Kito sponsorluğunda gerçekleşen VetSummit 2025: Veteriner Klinik Bilimlerde Yeni Ufuklar oturumlarından öne çıkanları paylaşmaya devam edeceğiz; klinik pratiğinize katkı sağlayacak yeni içeriklerde görüşmek üzere.
Kito hakkında daha detaylı bilgi için www.kito.pet sayfasını gezebilir, sosyal medya hesaplarımızı takip edebilirsiniz. Bizimle iletişime geçmek için info@kito.pet’e mail atablirsiniz.